Merkel of Steinbrück, voor ondernemers geen verschil

Nog ruim een week en de winnaar van de Duitse verkiezingen is bekend. Nu al worden eventuele coalities met elkaar vergeleken. Is een rood-groene coalitie echt zo desastreus? En wat betekent het voor voor Nederland en Europa als Merkel aanblijft? Wetenschappers van de Freie Universität Berlin sussen de zorgen.

“Als ondernemer actief in Duitsland hoef je je in ieder geval niet druk te maken”, zegt hoogleraar belastingkunde Jochen Hundsdoerfer. “Wanneer je de programma’s van de regeringspartijen CDU/CSU en FDP neerlegt naast die van SPD en de Groenen, dan is het eerste wat opvalt dat er voor bedrijven niks verandert.”

Vermogensbelasting

Het enige wat het bedrijfsklimaat volgens Hundsdoerfer eventueel zou kunnen aantasten is de invoering van een vermogensbelasting. “Dat willen SPD en Groenen, maar het is nog onduidelijk hoe zij willen omspringen met het eigen vermogen in familiebedrijven. Als dat vermogen zwaarder wordt belast dan zou dat een negatief effect kunnen hebben. Ik verwacht alleen niet dat het zover komt.”

Overdreven zorg

Ook op andere punten zijn de zorgen over een majeure impact op de Duitse groei overdreven, vindt Giacomo Corneo hoogleraar Openbare Financiën. Bij de invoering van een minimumloon, zoals links wil, hangt erg veel af van de hoogte van dat minimum. Maar zoals het er nu naar uitziet, zal dat niet dramatisch hoog zijn. Het voorstel van SPD en Groenen van €8,50 per uur ligt nog altijd onder dat van Nederland.

En dan is er nog de veelbesproken rijkenbelasting. Ook daar ziet Corneo geen groot gevaar van uitgaan. “Hoogstens op de lange termijn kan het voor hoger opgeleide buitenlanders zoals ik reden zijn om zich toch in een ander land te vestigen.”

Weinig verschil

Voor Europa zien de wetenschappers sowieso weinig verschillen tussen de partijen. Alleen de meer extreme partijen zoals Die Linke of de anti-europartij AfD staan voor een radicaal andere koers van Duitsland. Volgens hoogleraar Europees Recht Christian Callies is dat een van de redenen waarom Europa en de euro nauwelijks een rol speelt in de verkiezingscampagne.

Geen eurodebat

Wat volgens hem ook een rol speelt is dat de partijen grote angst hebben om de waarheid te zeggen over Europa. Dan is het beter om je mond te houden. Want, zo zegt Callies: “Alle partijen van links tot rechts weten dat de Europese verdragen moeten worden aangepast om richting een hechtere monetaire unie te geraken. Echte concepten daarover ontbreken echter. Persoonlijk vind ik dat heel erg jammer. Fundamentele debatten over Europa mis ik nu volledig. Wat gebeurt er als Griekenland uittreedt? Hoeveel Europa hebben we nodig? Het zijn vragen die de partijen uit de weg gaan uit angst voor de kiezer.”