EXCLUSIEF: Nederlandse handelsposten in opstand tegen regering

Vier Nederlandse handelsposten (NBSO) in Duitsland schrijven in een brandbrief aan de Tweede Kamer dat ze nauwelijks aan hun werk - het bevorderen van de export - toekomen. De kritiek uit kringen rond de diplomatieke dienst is hard: 'AgentschapNL is een puinzooi'.

Vanwege bezuinigingen moet onder meer het Consulaat-Generaal in München binnenkort sluiten. Minister Kamp van Economische Zaken opperde deze week dat in plaats daarvan een NBSO of een honorair consul kan volstaan. Maar, schrijven de handelsposten in de brief die in handen is van Duitslandnieuws.nl: ‘Laat u zich geen zand in de ogen strooien door de voorstellen van de minister’. De brief van de NBSO’s uit Frankfurt, Leipzig, Hamburg en Stuttgart heeft een harde toon. Volgens hen kan het idee van de minister in theorie een alternatief zijn, maar komen de NBSO’s op dit moment zelf nauwelijks aan hun eigenlijke werk toe.

Krampachtig beleid

De handelsposten zijn daar boos over omdat juist nu de Nederlandse economie afhankelijk is van export naar het bloeiende Duitsland, deze onzekerheid de handel verstoort. Zij hopen met deze brief op een modernisering van het volgens hen krampachtige beleid waardoor de handelsposten zich te veel moeten richten op ambtelijke belangen. “Ze werken daardoor maar op halve kracht, waarbij  thema’s als continuïteit in relatienetwerken, internationale wetgeving en  governance het onderspit delven.”

Haat- en woedegevoelens

Volgens de handelsposten is aan de opzet en structuur van het op NBSO’s toegepast beleid de afgelopen 15 jaar nauwelijks gemoderniseerd, krampachtig wordt aan oude principes vastgehouden. “De verouderde structuur staat de effectiviteit en de efficiency in de weg.”  De handelsposten zouden een instrument kunnen zijn waarmee de Nederlandse regering een solide netwerk van ‘informele handels-ambassadeurs’ in de wereld zou kunnen zetten, zo staat in de brief aan de Tweede Kamer. “De huidige opzet zorgt er voor dat de NBSO-medewerkers na hun verplichte afscheid blijven zitten met haat- en woedegevoelens jegens Nederland. Wilt u dat de handelsbelangen van Nederland door zo’n groep mensen worden vertegenwoordigd? Dan kan het systeem rustig op de huidige manier voortsukkelen en kunnen Consulaten-Generaal plaatsmaken voor honoraire consuls en NBSO’s.”

Dovemansoren

De leiders van de handelsposten willen zelf met een alternatief voorstel komen voor een ‘efficiënte handelsbevordering’. “De combinatie van de honorair consuls en de NBSO’s zou een ‘winning team’ kunnen zijn, maar dan moet er wel wat veranderen. Wij spreken uit ervaring.” De boze brief is het gevolg van een slepend conflict met AgentschapNL dat namens de overheid diensten aanbied aan ondernemers zoals kennis, subsidies en het vinden van partners.

Maar dat overleg hebben de briefschrijvers nu opgegeven: “Daar stuiten we op niets anders dan dovemansoren”. De kritiek op AgentschapNL vanuit kringen rond rond de diplomatieke dienst is ronduit scherp. “AgentschapNL is een puinzooi.”

Desastreus voor export

Tegen de voorgenomen sluiting van het Consulaat-Generaal in München kwam al eerder een breed protest. Vijfhonderd Nederlandse en Duitse bedrijven hebben intussen een petitie ondertekend waarin ze een desastreus beeld schetsen van de gevolgen voor de handel tussen Nederland en Duitsland. In oktober vergadert de Tweede Kamer over de toekomst van het diplomatieke netwerk. De handelsposten grijpen dat debat dus aan om hun conflict met het ministerie naar buiten te brengen.

Vernietiging van kennis

Dit conflict met de ministeries van Buitenlandse Zaken en Economische Zaken en AgentschapNL speelt al sinds 2011. Kern van de strijd is de looptijd van het contract van de Nederlandse handelsvertegenwoordigers. Net als diplomaten moeten ze na vier jaar vervangen worden. De huidige vier handelsvertegenwoordigers schrijven dat dit te kort is om een duurzame handelsrelatie op te bouwen. Ze spreken van vernietiging van hun opgebouwde kennis en persoonlijke contacten.