Coalitiebesprekingen Duitsland: Vrijdag verkenningen, maar wederzijdse liefde nog niet groot

Voordat er in Duitsland überhaupt sprake is van coalitiegesprekken, ziet het politieke speelveld er alweer heel anders uit. In één weekend sloop voormalig kanselierskandidaat Peer Steinbrück weg door de achterdeur, werd SPD-fractievoorzitter Steinmeier de zoveelste verdachte van plagiaat en probeert Sigmar Gabriel de SPD warm te maken voor een Grote Coalitie. Vrijdag zijn de eerste verkenningen, Duitslandnieuws zet het op een rij.

De nieuwsberichten vanuit SPD-hoofdkwartier het Willy-Brandt-Haus volgden elkaar afgelopen weekend in rap tempo op. Vrijdagmiddag liet SPD-voorzitter Sigmar Gabriel weten dat hij wel met de CDU praten wil over regeringsdeelname. Maar de echte beslissing wil hij voorleggen aan de partijleden, zodat zij hem later niet kunnen verwijten te ver voor de troepen uit te hebben gelopen. SPD’ers die met ferme taal tegemoetkomingen van de CDU eisten, werden eind vorige week al op hun wenken bediend. Bij de christendemocraten is praten over extra belasting op topinkomens niet  langer een taboe.

‘Die belastingverhoging komt er niet’

Die voorzichtige toezeggingen van minister van financiën Schäuble en  partijsecretaris Gröhe werden afgelopen weekend vanuit eigen kring tegengesproken. Minister van werkgelegenheid Ursula von der Leyen sluit plannen voor hogere heffingen uit. En CSU-leider Horst Seehofer zegt het nog fermer: “hogere belastingen zijn niet aan de orde. U heeft mijn woord. De regering moet het doen met het geld dat ze hebben”, zei hij in Bild am Sonntag. Gesteund door zijn grote zege in Beieren doet Seehofer alsof hij het hele land kan regeren. Merkel kan doen wat ze wil, maar uiteindelijk trekt de CSU aan de touwtjes wil Seehofer maar zeggen. ‘Chef blokkade’, noemt Der Spiegel dat.

Via de achterdeur

Vrijdagavond om 20.00 uur maakte plots bondskanselierskandidaat Peer Steinbrück zijn aftreden bekend. Hij wil daarmee de verantwoordelijkheid voor de tegenvallende resultaten op zich nemen. Hij verlaat zo stilletjes via de achterdeur de politiek. Tegelijk kwam ook de derde SPD-mastodont fractievoorzitter Frank-Walter Steinmeier in opspraak. Hij is de zoveelste Duitse politicus die wordt beschuldigd van plagiaat tijdens het afstuderen. De beschuldigingen zelf krijgen ook kritiek.

Moeilijke formatie verwacht

Intussen ziet bondspresident Joachim Gauck dat het een moeilijke formatie gaat worden. Hij nodigt alle partijleiders deze week uit in zijn paleis Bellevue in Berlijn. Daar wil hij horen wat de plannen van de partijen zijn. Maandagmorgen werd bekend dat de CDU/CSU en de SPD daadwerkelijk verkennende gesprekken gaan voeren. Die staan voor komende vrijdag ingepland. Door het heikele punt belasingverhogingen ziet het er naar uit dat Duitsland niet in zeer korte tijd een nieuwe regering heeft.

Moederfiguur Merkel

De enige die boven al het strijdgewoel verheven blijft, is Angela Merkel. De Duitsers hebben een verlangen naar Mutti Merkel, betoogt schrijver Hans-Joachim Maaz. “Een moeder kan niet weggestemd worden.”