Hoe Duitsland totaal anders naar de toestroom van buitenlanders kijkt dan Nederland

Het debat over immigratie in Nederland en Duitsland verschilt zachtjes gezegd van elkaar. Waar in Nederland alarmerende berichten over het open stellen van grenzen voor Bulgaren en Roemenen in de krant verschijnen, klinkt in Duitsland een warm welkom. Zij zien de nieuwkomers als oplossing voor de dreigende vergrijzing.

De Beierse CSU, zusterpartij van Angela Merkels CDU, wil dat er strengere regels komen voor immigranten uit bijvoorbeeld Roemenië en Bulgarije die sinds dit jaar welkom zijn binnen Europa. De partij vreest dat een deel van de immigranten niet komt om te werken, maar wil profiteren van de Duitse sociale voorzieningen. In Beieren moet de stelregel ‘wie bedriegt vliegt er uit’ gelden.

Een aantal steden als Dortmund, Duisburg, Hamburg en deels ook München kampt al met deze problemen. Met het openen van de grenzen voor Roemenen en Bulgaren vrezen deze steden dat het probleem groter wordt. Maar vanuit het bedrijfsleven klinkt een geheel ander geluid. Zo zegt Martin Wansleben van de de Duitse Kamer van Koophandel (DIHK) dat juist allochtonen als Bulgaren en Roemenen en ook andere nationaliteiten horen tot de groep met de laagste werkloosheid en dus geen bijstand ontvangen. Ook het Institut der deutsche Wirtschaft (IW) in Keulen pleitte vorige maand voor de komst van meer buitenlanders.

Kritiek uit politiek

Wie kritiek levert op het immigratiebeleid krijgt in Duitsland direct de wind van voren. De CDU noemde de discussie van CSU direct ‘onzinnige vooroordelen’. Coalitiepartner SPD ging verder. Minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier stelde dat dergelijke opvattingen schadelijk zijn voor Europa en Duitsland.

Nederlanders geliefd in Duitsland

Vanuit het Duitse bedrijfsleven klinkt zo mogelijk nog harder de roep om meer immigranten. Duitsland vergrijst sterk, al decennia hoort het Duitse geboortecijfer tot het laagste van Europa. Daardoor sterft de Duitse vakman uit. Vanuit dat oogpunt gezien is het huidige succes in Duitsland eindig en moeten buitenlanders de gaten opvullen. Daarbij zijn Nederlandse werknemers geliefd, zeker nu het mkb dit jaar dit jaar een kwart miljoen nieuwe vacatures heeft.

Vacatures

  • Ict
    Vooral hoogopgeleide werkzoekenden zijn welkom, er zijn zeker 39.000 vacatures. In de richtingen wiskunde, informatica, natuurkunde en techniek zijn veel banen vrij in Duitsland. Inmiddels bestaat al 15% in deze branche uit immigranten. Volgens de branchevereniging Bitkom moet dat aandeel omhoog
  • Bouw
    De bouwsector juicht het openen van de grens voor Roemenen en Bulgaren toe.  Het is steeds lastiger Duitse scholieren te interesseren voor het vak en aan de andere kant gaan veel oudere bouwvakkers met pensioen. Inmiddels komt 9,5% van de bouwvakkers in Duitsland al uit het buitenland.
  • Zorg/kinderdagverblijven
    Duitsland komt zo’n 50.000 zorgmedewerkers te kort en dat aantal groeit. Daarom zoekt Duitsland dringend naar goed gekwalificeerde werknemers. Het aandeel van allochtonen in de Duitse zorg is 9%. Bij kinderdagverblijven zijn in het hele land zo’n 30.000 vacatures. Hier is 3% van de werknemers van buitenlandse komaf.

Buitenlandse studenten

Midden in deze discussie bracht het Duitse ministerie van Onderwijs cijfers naar buiten dat Duitsland profiteert van buitenlandse studenten. In 2011 hebben 160.702 buitenlandse studenten voor 1,5 miljard euro geconsumeerd. Dat leverde de Duitse staat alleen al 400 miljoen euro aan belastinggeld op, dat is 2.500 euro per student. Bovendien hebben dankzij deze studenten 22.000 mensen een baan. En wanneer 30% van die studenten na hun studie nog minstens 5 jaar in Duitsland blijft werken, dan zijn alle kosten die de Duitse staat uitgaf voor stipendia en andere studiekosten ook weer terugbetaald.

Talenten niet mislopen

“We moeten allochtone werknemers beter welkom heten”, zegt Jörg Dräger van de Bertelsmann stichting. “Want het is duidelijk dat de talenten van over de wereld Duitsland nog niet bestormen.” DIHK-voorzitter Wansleben is duidelijk. “Tot 2025 hebben we 1,5 miljoen vakmensen per jaar nodig om de gaten op te vullen. Want dan is de beroepsbevolking van de huidige 42 miljoen gedaald naar 30 miljoen mensen.”

Om hoogopgeleide buitenlanders te lokken, neemt Duitsland maatregelen om de bureaucratie te verminderen. Ook de regels voor allochtone studenten die na hun studie in Duitsland een baan zoeken zijn versoepeld. Volgens experts zijn zij van extra toegevoegde waarde omdat ze hoogopgeleid en goed geïntegreerd zijn. Inmiddels komt een vijfde van de immigranten om te studeren.

Bertus Bouwman