Vertraging verlenging Duitse Betuwelijn dreigt door protest lokale actiecomités

In 2022 moet de Duitse aansluiting op de Betuweroute klaar zijn, maar of dat gaat lukken is sterk de vraag. Lokale actiecomités in Duitsland kunnen de aanleg nog verder vertragen. Ze willen beter beschermd worden tegen het geluid van de goederentreinen. Het traject tussen Zevenaar en Oberhausen had al af moeten zijn, nu rijden de treinen bij de grens in een bottleneck.

Eind 2015 begint Duitsland met de aansluiting op de Betuweroute, de goederenlijn die de Rotterdamse haven met de Duitse industrie in het Ruhrgebied verbindt. Het Nederlandse deel is sinds 2007 klaar, de Duitse aansluiting er op had er al in 2003 moeten zijn. Hierdoor profiteert Rotterdam nog steeds niet van de verbinding, bij Zevenaar komen de treinen in een bottleneck en gaan ze over op het oude spoor.

Lang leek het er op dat van uitstel afstel zou komen, maar door een sterke lobby kwam het proces afgelopen zomer toch weer op gang. Het traject van 73 kilometer moet in 2022 gereed zijn, maar dan moet er wel geluisterd worden naar de omwonenden, zeggen ze tegen Duitslandnieuws.

Betuwe, so nicht

Aanwonenden vrezen overlast. Waar nu zo’n 200 treinen per dag voorbij rijden, denderen er vanaf 2022 zo’n 350 over het spoor langs. Dat zal veel herrie betekenen, elke drie minuten een trein, de hele dag door. De Deutsche Bahn heeft beloofd om maatregelen te nemen, maar daar hebben omwonenden geen vertrouwen in. “Ze hebben met de overlastcijfers geknoeid”, zegt Axel Pansegrau van het lokale actiecomité ‘Betuwe – so nicht’ uit Hamminkeln. “In de rapporten gaan ze uit van 186 treinen per dag, maar het zullen er tot 350 worden. Dan hoeven ze volgens de wetgeving geen tunnel te bouwen, terwijl dat wat mij betreft de enige juiste optie is.”

Een paar haltes verder – in Voerde – woont Heinz Markert, al 22 jaar strijdt hij als voorzitter van voor een ‘omgevingsvriendelijke Betuwelijn’. Net als in Hamminkeln rijden de goederentreinen hier dwars door het dorp. Hij zorgde er voor dat duizenden bezwaarschriften bij de Deutsche Bahn terecht kwamen. “Ik ga er vanuit dat ze aan onze eisen gehoor geven.”

Net als in Nederland

De spoorwegen komen aan het einde van het jaar met een antwoord, denken beide actievoerders. Ze eisen een vier tot zes meter hoge geluidswal hebben, precies zoals dat in Nederland van Rotterdam tot aan Zevenaar al gebouwd is. “Dat hebben ze slim gedaan daar in Nederland”, zegt Markert. “Hier in Duitsland gaat het nog niet zo voorspoedig, hier tikken de klokken een beetje anders.”

Deutsche Bahn wil de geluidswallen er wel neerzetten, maar alleen als de deelstaat of de gemeentes met geld over de brug komen. “Dat kan echt niet”, zegt Markert. “De gemeentes hebben daar helemaal geen geld voor. En bovendien, de spoorwegen gaan er aan verdienen, dus moeten zij zorgen dat anderen er niet voor op hoeven draaien.” 

Planning in gevaar

Eind 2015 moet worden begonnen met de werkzaamheden. Maar alleen als de eisen van de omwonenden zijn ingewilligd, zegt Pansegrau, die in het dagelijks leven advocaat is. “Anders komt de planning echt in gevaar.” Markert beaamt dat en toont zich strijdbaar. “Nogmaals, ik ga er vanuit dat ze luisteren. Maar wat als de boel geblokkeerd wordt? Als er geen trein meer door kan? Dan voeren ze de druk in Rotterdam op Duitsland echt wel op. Ze kunnen niet zomaar de ogen sluiten voor problemen en maar doorgaan.”

Het traject van de Betuweroute door Duitsland. Kaart: Deutsche Bahn

Het traject van de Betuweroute door Duitsland. Kaart: Deutsche Bahn

Flink project

De ‘Betuwe-Linie‘ is een flink project. Elf stations moeten worden aangepast, 81 bruggen opnieuw geplaatst, 55 overgangen worden verwijderd en deels vervangen door bruggen en tunnels. Een stuk van 22 kilometer wordt zelfs helemaal opnieuw aangelegd. De bouw kost 1,5 miljard euro. De Duitse overheid betaalt ongeveer de helft, deelstaat Noordrijn-Westfalen bijna een derde, de rest van het geld komt onder andere van de Duitse spoorwegen.

Bertus Bouwman