NL-DE woordenboek dat de weg kent in het juridische en economische woud

Wie zaken doet in Duitsland stuit al snel op woorden die vroeger niet opdoken tijdens de lessen Duits. Sterker nog, ze halen vaak het toch al niet zo slanke woordenboek niet. Daarom heeft Aart van den End samen met een team van twintig vertalers een digitaal lexicon samengesteld, waarmee specialisten aan de slag kunnen in het oerwoud van de Duitse juridische en economische termen.

Zet 21 gediplomeerde vertalers bij elkaar om een woordenboek samen te stellen en dan nog is het lastig om bij sommige termen de juiste vertaling te vinden. Hoe vertaal je precies ‘de achterkant van een bladzijde’? Een vertaler deed een poging met ‘Gesäß‘. Klinkt deftig, maar het betekent niets anders dan ‘achterwerk’. Met behulp van de collega-vertalers rolde het juiste woord er uit; Rückseite of Hinterseite.

Een relatief simpel voorbeeld uit het oerwoud van Duits jargon van makelaars, belastingadviseurs, juristen en octrooien waar Nederlandse specialisten met een ‘gewoon’ woordenboek lang niet uitkomen. Daarom werkte samensteller Aart van den End de afgelopen jaren aan het Juridisch – Economisch Lexicon Nederlands-Duits.

Digitaal

Van den End heeft zelf Engels gestudeerd en gedoceerd, en werkte als zelfstandig vertaler en tolk in de rechtbank. Ook maakte hij gespecialiseerde woordenboeken voor het mkb en het Lexicon Nederlands-Engels. “Daar ben ik begin jaren negentig al mee begonnen. Aanvankelijk alleen in boekvorm, en vanaf 2003 ook digitaal, want we zagen dat daar de toekomst in zat. De laatste vijf jaar publiceren we alleen maar digitaal.”

De vertaler heeft veel bewondering voor de woordenboeken van Jansonius uit 1959 en de herdruk van 1974. “Eigenlijk zijn dat nog altijd de beste woordenboeken die er zijn. Al ver voor het digitale tijdperk werkte Jansonius al met een eigen kaartenbakkensysteem.” Van den End schreef ook zogenaamde ‘bouwsteencorrespondentie’ voor de EU, voorbeeldzinnetjes en zinsconstructies waarmee Brussels jargon vertaald kon worden.

“Mijn uitgebreide vertaalervaring heb ik nu voor het Nederlands-Duitse lexicon gebruikt. En omdat het digitaal is, kunnen we het wekelijks uitbreiden.” Op dit moment staat de teller op 82.500 ingangen en 66.000 voorbeeldzinnen.  “Daarmee vang je veel zegswijzen op die je net anders formuleert in het Duits.”

Screenshot van het Lexicon

Screenshot van het Lexicon

 

Het gaat er de samensteller om dat het Lexicon zeer betrouwbaar is. “Bij woordenboeken wordt nog te vaak met hagel geschoten. Dan klopt het ongeveer of worden synoniemen gebruikt. Maar dat kan je bij juridische termen niet hebben. Bovendien hebben, we omdat het digitaal is, meer ruimte om een woord uit te leggen. Denk bijvoorbeeld aan het woord ‘directeur’. In het Nederlands één woord, maar in het Duits maakt het nogal veel uit of je een BV, een NV of een stichting leidt.”

Een ander voorbeeld is het woordje ‘van’. “Laat je dat weg? Of maak je er ‘…’ van? Bijvoorbeeld: ‘buiten de directe invloedssfeer liggen van’, außerhalb des unmittelbaren Einflussbereichs der of außerhalb des unmittelbaren Einflussbereichs …?” Afkortingen vertaalt Van den End met afkortingen. “Bijvoorbeeld ‘btw’ met MwSt, ‘OB’ met USt, tenzij de afkorting niet voorkomt in
het Duits.”

Uitbreiden

Van den End krijgt nu het Lexicon verschenen is veel input van klanten, zoals advocatenkantoren, overheden, universiteiten, vertalers en andere dienstverleners. “Hier, ik krijg er net eentje binnen. ‘Eigendomsverzekering’. Die weet ik denk ik wel uit mijn hoofd, maar dit bespreken we eerst met een paar andere vertalers. Dan kunnen we het woord daarna toevoegen. Zo blijft het een levendig geheel.” De vertaler is nu bezig om alle termen uit het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering, en het Wetboek van Strafrecht in het Lexicon te verwerken.

 Duitslandnieuws over de Duitse taal

Lees de Duitslandnieuws nieuwsbrief »

Blijf op de hoogte van politiek en economisch nieuws uit Duitsland Schrijf je in voor de Duitslandnieuws nieuwsbrief

Duitslandnieuws