Brief aan Neelie Kroes: laat Amsterdam de Berlijnse startup-scene niet klonen

Oud-eurocommissaris Neelie Kroes moet van Nederland de meest aantrekkelijke plek voor startups in Europa maken. In plaats om voor een nieuwe aanpak te kiezen wil Amsterdam net als Londen en Berlijn succes klonen vanuit de Verenigde Staten. Anna Handschuh pleit voor een andere ambitie; het inzetten van knappe koppen voor andere wereldproblemen.

– Onderaan de brief reageert Neelie Kroes via Twitter – 

Beste mevrouw Kroes,

 

U maakt zich in het bijzonder sterk voor twee dingen: meer vrouwen naar de top en u zet zich sinds kort ook in voor het binnenhalen van meer internationale startups in Nederland.

Dat is allebei goed en belangrijk.

Ik ben van Duitse komaf en met een Nederlander getrouwd. Nederland en Duitsland – beide landen kunnen iets van elkaar leren. Nu willen Amsterdam en Nederland ‘Europe’s West Coast for Awesome Startups’ worden, zo lees ik op de site. Dat verbaast ons Duitsers. Die ambitie is meteen erg groot. En zelfs gedacht vanuit Silicon Valley, dat zichzelf als maatstaf voor de wereld ziet.

Om deze manier van denken bewonderen we de Nederlanders, we zijn zelfs een beetje jaloers. Voor de zoveelste keer worden we erin bevestigd dat iedereen ambitieus is, behalve wij Duitsers. Tenminste, wij geloven daar zo sterk in, dat je van erg goede huize moet komen wil je ons van het tegendeel overtuigen. Alleen de Energiewende is een uitzondering, daarmee hebben we zelfs zogezegd onszelf mee verrast. Een soort van bedrijfsongelukje.

Alles draait om Silicon Valley

Ik lees dat uw doel is Berlijn en Londen voorbij te streven als magneet van startups. Nieuwe banen zijn welkom in Nederland, en StartupDelta in Amsterdam moet dit aanjagen. De hoop op meer werkgelegenheid wordt gevestigd op het stimuleren van jonge bedrijfjes.

Wie weten wil wat voor soort bedrijven dit nieuwe ‘Nederlandse startup ecosysteem’ moeten vormen, stuit op de volgende mogelijke nieuwe werkgevers: nog een online payment service, een nieuwe pizza- en kebab-bestelsite, een ander systeem om op volle zee onder de moeilijkste omstandigheden het laatste druppeltje olie uit de aardbodem te halen, weer een reisbemiddelaar voor de goedkoopste vakantieaanbiedingen, nog een ticketservice voor events, een zoveelste online veilingplatform en weer een app om op korting te jagen.

Oftewel: meer van hetzelfde. Het enige dat de consument hoeft te doen zodat het de StartupDelta voor de wind zal gaan is: pizza’s bestellen, met de kortingapp dat kopen wat hij al heeft en discountvakanties naar verre eilanden boeken, voordat de stijgende zeespiegel ze voor altijd opslokt. Ongeveer in die woorden vatte Rutger Bregman het vorige week beeldend samen voor De Correspondent.

Intussen boren we naar de laatste druppel olie in de aarde, zodat ook budgetvliegen overbodig wordt. Tenzij iemand nog mee wil naar Mars. Kortom: we hebben dan overal startupecosystemen, maar ons oorspronkelijke, natuurlijke ecosysteem hebben we verknald.

De StartupDelta van pizza- en kortingapps

Beste mevrouw Kroes, ik ben net als u een groot voorstander van meer vrouwen aan de top. Waarom willen we dan net als de boysnetworks uit Londen of Berlijn pizzastartups en budgetreizen op het schild hijsen als de hipste bedrijven ter wereld? Waarom kiezen we zelf niet voor een andere weg?

In januari werd Neelie Kroes benoemd als speciaal ambassadeur voor de StartupDelta in Amsterdam.

Het mag dan zo zijn dat in deze homogene mannenclubs apps om pizza’s te bestellen of koopjes jagen van levensbelang zijn. Een ding is zeker: de rest van de wereld kampt met andere problemen. Zoals George Packer in zijn analyse over Silicon Valley treffend samenvat.

Precies hiervoor kan Nederland – en ja, graag met veel vrouwelijke oprichters – nieuwe businessmodellen ontwikkelen en de rest van de wereld inspireren. Waar blijven bijvoorbeeld de Nederlandse voorvechters van de circular economy?

Nog meer klonen in Amsterdam

In plaats hiervan vuurt de website van StartupDelta een spervuur van woorden op de bezoeker af als ‘smart, clean, fin, high‘ en ‘tech‘ tot aan ‘agro‘ en ‘food‘, dat je er duizelig van wordt. Ik lees verder: Amsterdam zet in op een ecosysteem voor startups die iets te maken hebben met ‘creative, mobile, Internet, High Tech Systems, Sharing Economy en FinTech‘. Eigenlijk net als in Londen, Berlijn en al die andere steden. Oftewel: klonen.

En als de ‘sharing-economie aan de Europese westkust‘ niet meer betekent dan dat we de weg vrij maken voor Uber en consorten en snel alle Europese verworvenheden – zoals de sociale vangnetten – vernietigen, dan kan ik alleen maar zeggen: Het wordt snel ‘Rien ne va plus‘.

De StartupDelta belooft: ‘When it works in the Netherlands it works anywhere on the planet‘. Klopt! Tot nu toe zijn Berlijn, Amsterdam en Londen eigenlijk in één ding echt goed gebleken: het klonen van wat een paar jongens in Silicon Valley hebben bedacht. Alsof ‘het bevriezen van eicellen’ en ergens anders tot leven wekken een echt zakelijke innovatie is.

Strategie ‘meer van hetzelfde’ gaat een keer fout

Wil de StartupDelta werkelijk alleen maar nog meer van hetzelfde stimuleren, op een inmiddels overvraagde planeet? Dat moet een keer fout gaan. Net als de kloonstrategie van Europa en in Nederland. Juist de Nederlanders hebben als handelsnatie steeds weer met nieuwe ideeën een uitweg uit de crisis gevonden. Beperkt de Nederlandse handelsgeest zich vandaag de dag enkel nog tot de beste Europese kopie willen worden van de Amerikaanse westkust?

In Duitsland – de op minimale toeren draaiende groeimotor van Europa – is al een tijdje een maatschappelijk debat aan de gang over de vraag hoe groei en het gebruik van grondstoffen losgekoppeld kunnen worden. Eenvoudigweg omdat verhuizen naar Mars geen optie is. Founders met antwoorden hierop krijgen nu geen steun in Berlijn. Maar deze ideeën hebben wel de toekomst. En dat geldt niet voor de zoveelste budget-app, fris gekopieerd in Amsterdam.

De Nederlandse StartupDelta wil de knapste koppen aantrekken. Die moeten alleen niet bezig zijn met het klonen van businessmodellen om meer pizza en kebab te bestellen. Zij zouden beter kunnen werken aan oplossingen voor echte wereldproblemen. Ook wel ‘toekomst’ genoemd.

Mag dat onze ambitie zijn?

Ik verheug me er op van u te horen.

 

Anna Handschuh

Anna Handschuh is innovatieadviseur, strateeg voor ‘sustainability branding’ en schrijfster. Voor ze in Zwitserland voor een gerenommeerde denktank voor trendonderzoek werkte, maakte ze deel uit van een Nederlands bedrijf dat een Duitse tak oprichtte. Ze woont met haar man in Zwitserland.

Dit artikel is ook in het Duits verschenen op The European

Reactie Neelie Kroes

Neelie Kroes reageert direct via Twitter:

 

Duitslandnieuws over start-ups

Lees de Duitslandnieuws nieuwsbrief »

Blijf op de hoogte van politiek en economisch nieuws uit Duitsland Schrijf je in voor de Duitslandnieuws nieuwsbrief