Jetteke van Wijk: de nieuwe burgemeester van Berlijn

Het Journalistenstipendium Duitsland-Nederland (JDN) wisselt jaarlijks Nederlandse en Duitse journalisten met elkaar uit. Voor Duitslandnieuws schrijven de deelnemers over wat ze meemaken. Deze week de Nederlandse journalist Jetteke van Wijk - freelancer voor onder meer Trouw. Zij werkt de komende twee maanden bij de Berliner Zeitung in de Duitse hoofdstad.

Het is, zo blijkt, bijzonder eenvoudig het Berlijnse Abgeordnetenhaus (Huis van Afgevaardigden) te betreden. De receptioniste bekijkt mijn Nederlandse en dus voor haar volledig onbekende perskaart in elk geval nog met gepast wantrouwen. Wie garandeert haar immers dat dit gelamineerde stukje papier niet thuis met wat lijm en een snufje Photoshop is gefabriceerd?

Maar de bewaker wuift me vrolijk door. Terwijl het gewone publiek nog druk bezig is alle meegebrachte tassen en jassen door scanners en poortjes te duwen, loop ik ongecontroleerd naar binnen en zoek de perstribune.

Eenvoudig is dat niet. Ik kom door gangen en langs deuren waarachter de verschillende fracties van het Berlijnse parlement schuil gaan. Op zoek naar de trap omhoog, loop ik bijna de zaal in waar de volksvertegenwoordiging met elkaar in debat is.

Als ik uiteindelijk de juiste ingang vind, staan daar een paar handmatige metaaldetectorapparaten klaar. Die blijven echter keurig tegen de muur staan. Ook hier wuiven de bewakers me, na het zien van de Nederlandse perskaart, met een beleefde glimlach door. Na een correspondentschap van twaalf jaar in Israël, waar zelfs een eenvoudig bezoekje aan de supermarkt nog gepaard gaat met metaaldetectoren, moet ik even met mijn ogen knipperen.

Fatoomspelen

Eenmaal op de tribune blik ik de zaal in. Digitale borden geven aan wie spreekt, wat de politieke kleur is en welk onderwerp behandeld wordt. Er wordt voornamelijk gesproken over een belastingmeevaller en hoe dit geld te besteden. Maar buiten dat wordt flink gemekkerd over de Olympische Spelen die zowel Berlijn als Hamburg in 2024 – of desnoods in 2028 – naar de stad wil halen.

Het Duitse Olympische Comité moet nog beslissen welke stad zich de gelukkige winnaar prijzen mag, en alle tekenen wijzen in de richting van Hamburg. Maar dat mag de pret deze dag niet drukken. Hoezo profiteert Berlijn van de Spelen, mochten deze hier gehouden worden? En waarom is nog niet geheel bekend hoe Berlijn denkt deze fantoomspelen en alles eromheen te organiseren?

De nieuwe burgemeester van Berlijn Michael Müller lijkt naast de Spelen te grijpen.

Ergens in de voor mij linkerhoek zitten de Piraten, dat kan niet missen. Hun laptops zijn doorgaans kek beplakt, hun kleding is – in tegenstelling tot de saaie businesstenues van de andere afgevaardigden – opvallend comfortabel. Vooral de man met de knal-oranje salopette, de bandana en het kanariegele shirt is moeilijk over het hoofd te zien.

Daar vlak in de buurt staat een wat grijzige man die geregeld het woord krijgt en dan voornamelijk reageert op al het gezegde. Zijn naam staat niet op de borden aangegeven, en het duurt daarom even eer het kwartje valt. De persoon in kwestie is Michael Müller, de nieuwe burgemeester van Berlijn.

Enkele dagen later tref ik hem opnieuw, nu op straat in Hellersdorf. Hij legt met zijn senatoren een eerste werkbezoek af in het veld en laat zich door de Bezirks-burgemeester informeren over wat er allemaal speelt in het district Marzahn-Hellersdorf. Maar de pers is vooral geïnteresseerd in de Olympische Spelen. Berlijn is wakker geworden met de mededeling dat het naast het net heeft gevist, en Müller moet de media voorzien van quotes die zijn gesponnen rond de woorden ‘gut, wat jammer’ en ‘we staan natuurlijk volledig achter Hamburg’.

Burgemeester in de dop

Een ingezetene van Hellersdorf probeert door de perskluwen heen te kijken om nu eindelijk eens te zien wie de nieuwe burgemeester is. Het bevalt hem niets. “Dat daar moet ons vertegenwoordigen”, roept hij. “Jeetje, wat ziet die man er stom uit!” Snel wordt hij weggewerkt door de mensen rondom Müller. Vrijheid van meningsuiting is mooi, maar niet op straat.

Meer geluk heeft de stadsburgemeester bij de volgende stop. In het Helleum, een soort onderzoekscentrum waar kinderen in workshops de natuurkundige principes leren, zijn de zesjarigen bijzonder in hun nopjes met het hoge bezoek. “Waar is de grote burgemeester?”, wil een jongetje weten. En meteen daarop, met een blik op mijn notitieblok: “Kom ik nu op tv?”

Gelukkig voor hem staat de grote burgemeester, die van de stad, naast de kleine burgemeester, die van het district, precies waar ook alle camera’s filmen. Sneller dan zijn schaduw hem kan volgen, rent hij in de juiste richting. Twee minuten later heeft hij zijn eerste interview al te pakken, en weinig later zijn tweede.

Ook als Müller buiten nog even een paar woorden zegt, is hij weer aanwezig. Nu staat hij op het grasveld en vliegert met een paar vriendjes. Weer precies daar waar de camera’s en de fotografen staan.

Over Wowereits opvolger Müller zijn in Berlijn de meningen nog verdeeld. Maar dat jongetje, dat komt er wel.

Jetteke van Wijk is freelance journalist voor onder meer Trouw.

Het Journalistenstipendium Duitsland-Nederland (JDN, Den Haag) nodigt samen met de Internationale Journalisten-Programme (IJP, Berlijn) Nederlandse journalisten uit om twee maanden bij een Duits medium te werken. De komende maanden schrijven ook andere deelnemers over hun ervaringen in Duitsland en Nederland.

Duitslandnieuws over de Duitse taal

 

Lees de Duitslandnieuws nieuwsbrief »

Blijf op de hoogte van politiek en economisch nieuws uit Duitsland Schrijf je in
voor de Duitslandnieuws nieuwsbrief