Kaaskoppen

Kaaskoppen – Johan de Ruiter: Duitse ondernemers zijn behoedzamer

In Kaaskoppen delen ondernemende Nederlanders hun ervaringen met zakendoen in Duitsland. Deze week Johan de Ruiter. Hij woont en werkt al 35 jaar in Duitsland en is als bestuurder betrokken bij verschillende bedrijven, vooral in de medische technologie. Met een startup werkt hij aan een revolutionair klein dialyse-apparaat. "Duitse ondernemers zijn vaak veel behoedzamer."

Kaaskoppen is de wekelijkse rubriek van Duitslandnieuws waarin ondernemende Nederlanders en Duitsers hun ervaringen over de handelsrelatie delen. We vragen hoe zij hun weg vinden over de grens.

Deze week Johan de Ruiter uit Frankfurt am Main. Eigenaar van zorgwinkel en producent van prothesen Achim Kunze GmbH in Wiesbaden, voorzitter van de eHealth startup Quanta Fluid Solutions Ltd., vice-voorzitter van de Raad van Toezicht bij het Duitse CHT/BEZEMA en business angel bij BrainsToVentures AG. De Ruiter woont en werkt al 35 jaar in Duitsland.

Dat zijn erg veel functies, wat is de gemene deler?

Ik ben graag betrokken bij veel projecten, dat is erg leuk. Gezondheidszorg en ingewikkelde technische processen vind ik erg interessant.

Wat is Achim Kunze GmbH voor een bedrijf?

We zijn actief in de thuiszorg en revalidatie. We maken bijvoorbeeld prothesen op maat voor mensen met een amputatie. We kopen de kunstknieën en -voeten wel in, maar kunnen het zelf helemaal op maat maken. Ik ben daar sinds 2013 eigenaar van.

En CHT/BEZEMA?

Dit bedrijf in Tübingen maakt vooral chemische vloeistoffen voor textiel, bijvoorbeeld zodat kleding niet kreukt. Ik ben er vice-voorzitter van het stichtingsbestuur. We hebben ongeveer 2.000 medewerkers en draaien een jaaromzet van 500 miljoen euro.

En Quanta Fluid Solutions Ltd.?

Deze eHealth startup zit in Groot-Brittannië. Het mooie is dat we een dialysemachine ontwikkelen ter grootte van een espressoapparaat. Daardoor hoeven patiënten hiervoor niet meer naar het ziekenhuis. En dat is goed, want in heel Europa is er domweg te weinig plek waardoor patiënten doorgaans te weinig dialyseren. Nu kunnen ze maximaal driemaal per week ongeveer 4 uur per keer in een dialysecentrum terecht. Met een eigen kleine machine thuis kan dat ook ’s nachts, langer, flexibeler en je hoeft niet een extra dag tijdens het weekend te wachten, wat belangrijk is omdat relatief meer mensen sterven als ze twee dagen lang geen dialyse hebben gekregen.

Welke rol speelt u in dit bedrijf?

Het bedrijf vroeg mij in 2008 te helpen bij een managementbuy-out vanwege mijn vroegere ervaring met dialyse bij Fresenius Medical Care, sindsdien ben ik voorzitter van de Raad van Bestuur. Vorig jaar hebben we een investering van 27 miljoen pond bij bestaande en nieuwe investeerders opgehaald, waarbij het Franse Air Liquide, één van de twee grootste leveranciers van industrieel gas – zoals voor de beademing – ter wereld een aandeel heeft genomen.

Wanneer komt het apparaat op de markt?

We hebben het getest op varkens en daar werkt het goed, dus we kunnen nu beginnen met klinische studies bij mensen. Ook de CE-certificering is binnen. Het is een complex proces om alle kinderziektes er uit te halen, maar ik verwacht dat we in de tweede helft van 2016 de markt op kunnen. Anders dan grote bedrijven met veel geld zoals Fresenius en Baxter moeten wij dit veel voorzichtiger aanpakken. Want bij foutjes kunnen wij niet zomaar alle apparaten even terughalen, en dus moet het in één keer goed zijn.

Waarin verschilt de Duitse gezondheidszorg van Nederland?

Ik las laatst weer dat Nederland voor de vijfde jaar op rij de beste gezondheidszorg van Europa heeft. Dan ben je de beste van 38 landen. Daar heb ik vraagtekens bij. In Nederland ben je als patiënt afhankelijk van je huisarts om doorgestuurd te worden naar een specialist. Maar dat gebeurt lang niet altijd. Als je niet zo’n goede huisarts hebt, dan heb je een probleem. In Duitsland kan je wel eerder zonder verwijzing naar een specialist. Het nadeel daarvan is dat je veel meer ‘dokterhopping’ hebt. Er is niet één systeem het beste.

Zijn de patiënten ook anders?

Een belangrijk cultuurverschil is dat Nederlandse patiënten veel mondiger zijn en zelf met vragen komen en onderzoek op internet hebben gedaan. In Duitsland is ‘der Artzt Gott‘. Hij wordt eerder op zijn woord geloofd.

Wat kan een ondernemer hiermee?

In Nederland worden dialysepatiënten veel meer gestimuleerd om zelf het apparaat klaar te maken, ze krijgen zo meer verantwoordelijkheid. Je ziet dat dit beter is voor de patiënt die daardoor beter met zijn ziekte kan omgaan. Dit zou ik in Duitsland wel meer willen terugzien.

Wat kan Nederland leren van het Duitse systeem?

Het inkopen van thuiszorg in Nederland is overgeheveld van de verzekeraar naar de gemeente. Dus een ambtenaar bepaalt of je recht hebt op een rollator. Je kunt de vraag stellen of de gemeente hier wel voldoende kennis voor in huis heeft. Je krijgt ook verschillen tussen rijke en arme gemeenten. Waar iemand in Oost-Groningen misschien geen rollator krijgt terwijl hij deze wel hard nodig heeft omdat er geen geld is, krijg je in Wassenaar juist te snel een hulpmiddel. Ik betwijfel of dat een juist systeem is.

En andersom?

De hygiëne in de Nederlandse zorg is de beste ter wereld. In Duitsland sterven nog regelmatig patiënten aan de MRSA-bacterie. Dat is een groot probleem. Laatst had je nog veel sterfgevallen onder couveusebaby’s in Bremen. Wat dat betreft kijkt Duitsland echt naar Nederland. Ook een verschil is dat in Nederland alles veel centraler geregeld is. In Duitsland doen veel ziekenhuizen een beetje hun eigen ding. Bovendien heb je hier hele sterke lobbygroepen die veel bepalen.

Wat doe je als business angel bij BrainsToVentures AG?

Ik investeer vooral in bedrijven uit de medische technologie sector (medtech). We bekijken nu bijvoorbeeld of we geld gaan steken in een startup dat met PCR-techniek testresultaten in een laboratorium nog nauwkeuriger en sneller kan maken. Je zou dan binnen een kwartier de uitslag hebben over een MRSA-bacterie. Dat is erg interessant.

Waar ligt het zwaartepunt van de medische technologie in Duitsland?

Erg veel bedrijven zitten rond Tübingen en Reutlingen in het Zuid-Duitse Baden-Württemberg. Daar zit het beste ecosysteem voor deze sector. Dus het geld, de juiste mensen, netwerk en management.

Welke veranderingen ziet u na 35 jaar wonen en werken in Duitsland?

Vroeger werd er nauwelijks getutoyeerd, ‘geduzt‘. Dat is nu echt aan het veranderen. Ook spreekt men veel beter Engels en zijn de mentaliteiten iets dichter bij elkaar gekomen, volgens mij. Duitsers worden internationaler, zijn meer open dan vroeger.

Ondernemen we anders?

Nederland proberen veel meer uit. Daar wordt iets sneller op de markt gebracht dan in Duitsland. Hier is men veel behoedzamer en conservatiever. Het wordt liever eerst nog een keer extra getest. Maar dat verandert razendsnel. Kijk naar bedrijven als Zalando en Rocket Internet en de startupscene in Berlijn.

Je hoort vaak dat de relatie tussen beide landen wel sterk verbeterd is.

Dat is heel duidelijk zo. Mijn familie vond het destijds maar raar dat ik in Duitsland ging wonen, er werd nog veel gerefereerd aan de oorlog. Als ik in Nederland reed met mijn Duitse kenteken werden er regelmatig middelvingers opgestoken of vond ik een kras op mijn auto. Tegenwoordig zie ik steeds meer Nederlanders die met plezier in Duitsland wonen en werken. De bankensector hier in Frankfurt trekt veel jonge Nederlanders. Tegenwoordig is Duitsland leuk, Nederlanders komen hier graag. Vroeger had je trouwens ook nauwelijks Nederlandse voetballers in de Bundesliga. Moet je nu eens kijken.

Als de Duitsers zo goed Engels kunnen, moeten we dan nog Duits leren?

Absoluut! Uiteindelijk doen Duitsers het liefst zaken in hun eigen taal, zelfs al spreken ze prima Engels. Dus je zult het Duits moeten beheersen wanneer je succes wilt hebben. En dat moet toch geen probleem zijn voor ons? We zijn handelaren! Zo moeilijk is de taal echt niet. Bovendien ga je de Duitse mentaliteit veel beter begrijpen wanneer je de taal spreekt. Dat is heel belangrijk in het zakendoen.

Maar waar heb je deze taal nog nodig buiten Duitsland zelf?

Oostenrijk en Zwitserland natuurlijk. Maar ik zou ook maar Duits leren als je zaken wilt doen in Turkije. Veel Turken spreken prima Duits als tweede taal. En het is een groot industrieland met veel kansen.

Eerdere afleveringen van Kaaskoppen

Lees de Duitslandnieuws nieuwsbrief »

Blijf op de hoogte van politiek en economisch nieuws uit Duitsland Schrijf je in
voor de Duitslandnieuws nieuwsbrief

Bertus Bouwman