Kaaskoppen

Kaaskoppen – Harco Leertouwer: pünktliche Duitsers remmen me op tijd af

In Kaaskoppen delen ondernemende Nederlanders hun ervaringen met zakendoen in Duitsland. Deze week Harco Leertouwer, country director van Badenoch & Clark met kantoren door heel Duitsland. In de praktijk gaan de Nederlandse en Duitse cultuur goed samen, ziet Leertouwer. "Wij sturen het proces de goede kant op, met Duitse inbreng wordt het vervolgens ook nog heel goed uitgevoerd."

Kaaskoppen is de wekelijkse rubriek van Duitslandnieuws waarin ondernemende Nederlanders en Duitsers hun ervaringen over de handelsrelatie delen. We vragen hoe zij hun weg vinden over de grens.

Deze week Harco Leertouwer uit Frankfurt am Main, country director Duitsland van internationaal werving- en selectiebureau Badenoch & Clark met kantoren in Hamburg, München, Düsseldorf en Frankfurt.

De treinstakingen zijn voorbij. Voor je werk reis je veel door Duitsland. Veel last van gehad?

Ik wilde in Frankfurt de S-Bahn pakken naar het vliegveld. Normaal een ritje van dertien minuten, nu wilde de routeplanner me via Mannheim sturen. Een ommetje van anderhalf uur. Toen heb ik toch maar een taxi genomen.

Maar echt veel last dus niet?

Een beetje maar, want er zijn altijd alternatieven. Je kunt in Duitsland kiezen tussen trein, vliegtuig en auto. Ik neem liever niet de auto, want dan kan ik nog wat werken. Dit conflict tussen de vakbonden en de spoorwegen duurt nu wel echt lang. En in Duitsland hebben we nu wel erg veel stakingen; naast de machinisten ook de piloten, postbodes, ga zo maar door. Wel knap hoe die vakbondsleider Weselsky zijn poot weet stijf te houden. Dreigen met een staking zonder einddatum is echt een sterk middel.

Hoe ben je in Duitsland terechtgekomen?

Ik woon hier alweer sinds 2002 en eigenlijk kom ik uit de hotelwereld. Ik heb aan de Hotel Management School in Maastricht gestudeerd en kon aan de slag als general manager voor een internationale hotelketen en kwam zo in Wenen, Cannes, London, Athene en uiteindelijk Frankfurt terecht. Het was er grijs en druilerig toen ik arriveerde en dacht, hier blijf ik niet langer dan een jaar. Ik kon aan de slag in de werving & selectiebranche en inmiddels is Duitsland echt mijn thuis geworden. Ik werk, denk en droom in het Duits.

Maar je had dus niet echt een positief beeld van Duitsland toen je kwam?

Nee, maar intussen is bij veel Nederlanders de perceptie over Duitsland sterk verbeterd. Ik merkte dat ook het WK voetbal in 2006 een enorme grote rol hierin speelde. Duitsers hebben altijd wel positief gedacht over Nederland, maar sindsdien is de stemming in Nederland over de buren ook milder geworden. Het naoorlogse chagrijn is weg, en met Berlijn heeft Duitsland de spannendste hoofdstad van Europa.

Je bent directeur Duitsland bij werving & selectiebureau Badenoch & Clark in Hamburg. Wat doen jullie anders dan de concurrentie?

We zijn een zelfstandige dochter van Adecco Group. Hierdoor hebben wij de vrijheid van een klein bedrijf maar tegelijkertijd de back-up van de globale marktleider. Zo kunnen wij sneller schakelen en veel beter ingaan op behoeftes van klanten dan de grote jongens. Zo vlieg ik morgen naar het Midden-Oosten voor een klant die Duits talent wil binnenhalen.

In Duitsland neemt het tekort aan vakmensen toe. Hoe komt dat?

Vaak wordt de vergrijzing als oorzaak genoemd, maar dat is slechts een deel van het verhaal. Neem bijvoorbeeld het tekort aan ingenieurs. Na de economische crisis begin jaren negentig konden veel afgestudeerde studenten geen werk vinden. Hierdoor hebben enkele jaargangen studenten besloten om dan maar geen technische studie te volgen. Het effect zie je nu. Technische studies zijn weer populair, maar voor we daar wat aan hebben zijn we weer een paar jaar verder.

Is dat een probleem of juist een kans voor jullie?

Een kans, maar dan moet je daar als bedrijf wel goed op inspelen. Opdrachten scoren we makkelijk. Maar om dan daar een juiste kandidaat bij te vinden is erg lastig. Veel Duitse Personalberaters plaatsen nog een advertentie in de krant, dat doen wij al jaren niet meer. Wij werken alleen nog via geïntegreerde social mediacampagnes. En omdat wij vooral in de financiële wereld zitten, hebben wij minder last van het vakmensentekort.

Wie gaat dit tekort aan vakmensen het meest voelen?

De Mittelstand. Zij vormen nu de ruggengraat van de Duitse economie, maar kunnen steeds lastiger geschikte kandidaten vinden. Nieuw talent gaat liever voor een grote naam werken zoals Porsche. De mkb’ers zeggen dat ze best open staan voor buitenlanders, maar als het puntje bij het paaltje komt dan valt dat erg tegen. Zij zullen echt moeten leren om meer open te staan voor allochtone werknemers en hen goed begeleiden bij de integratie. Hier is een Nederlandse kandidaat vaak in het voordeel, omdat we hier nu eenmaal meer aanknopingspunten hebben dan bijvoorbeeld iemand uit China.

Waar liggen de kansen voor een Nederlander die in Duitsland wil werken?

In technische beroepen en de gezondheidszorg. Ingenieurs die Duits spreken of bereid zijn hierin te investeren worden hier met open armen ontvangen. Zeker binnen het mkb zijn Nederlanders gewild.

Wat voor advies geef je zo’n Nederlander?

‘De Nederlander’ bestaat natuurlijk niet en ook Duitsland is verre van eenvormig. Elke regio is echt anders. Denk goed na of het wel iets voor je is. Waarom zou je überhaupt uit Nederland weg willen en wat kan je in Duitsland aan toegevoegde waarde brengen? Duitsland heeft zelf genoeg ongeschoolde mensen. Dus zonder nadenken een Bed & Breakfast openen loopt vaak op een fiasco uit, al levert het wel weer leuke tv-programma’s op. Specialisten en vakmensen hebben wel goede kansen en Nederlanders zijn dus graag gezien.

Wat maakt het lastig om in Duitsland te werken?

Het is zo belangrijk om goed Duits te leren spreken, daardoor leer je ook veel beter de cultuur te begrijpen. Ik ken een Nederlands bedrijf dat in Duitsland groot was geworden. De directeur was een Nederlander en bleef daar ook wonen. Hij las nooit een Duitse krant of keek naar televisie. Hij ging nooit naar een Duitse theatervoorstelling. Daardoor heeft hij zijn personeel en zijn klanten nooit goed begrepen omdat hij altijd 100% Nederlander is gebleven en niet wilde integreren. Na enkele jaren moest het bedrijf zich uit Duitsland terugtrekken.

Dus de taal leren is niet voldoende?

Daar begint het pas mee. Als je de taal leert, leer je ook steeds beter tussen de regels heen te lezen. Je verstaat misschien wel wat de Duitser zegt, maar als je de cultuur leert begrijp je pas wat hij echt bedoelt.

Welke voordelen heeft een Nederlander in Duitsland?

Je moet uitkijken dat je niet in clichés gaat praten, maar er zit wel een waarheid in dat ‘de Nederlander’ vlotter communiceert. Ik merk dat Duitsers onze bedrijfscultuur waarderen die uitgaat van het team en consensus en hoe we in oplossingen denken.

En nadelen?

Je hoort veel dat Nederlanders zo direct zijn. Ondanks dat ik dertien jaar in Duitsland woon merk ik dit nog dagelijks. Mijn eigen team is inmiddels aan mij gewend en ik probeer er ook rekening mee te houden.

Hoe valt je Nederlandse managementstijl in Duitsland?

Goed, in hoeverre dat nog Nederlands is natuurlijk, want ik heb alleen managementfuncties in het buitenland gehad. Ik vraag bijvoorbeeld altijd de mening van mijn medewerkers, dat was nieuw voor ze. Maar ze voelen zich daardoor wel meer gewaardeerd.

Die Duitse en Nederlandse cultuur, laat zich dat goed verenigen op de werkvloer?

Dat denk ik wel. Ik kan als Nederlander soms te kort door de bocht gaan. Dan remmen Duitse collega’s mij op het juiste moment af. Wij sturen het proces de goede kant op, met Duitse inbreng wordt het vervolgens ook heel goed uitgevoerd. Al moeten we dat Nederlandse aspect ook niet overschatten.

Doen ‘we’ dat?

Ja, die neiging hebben we wel. Trots zijn op je afkomst is mooi, maar uiteindelijk zijn we niet groter dan Noordrijn-Westfalen of Beieren. We zijn nog nooit wereldkampioen voetbal geweest. Ik zeg dit niet om Nederland af te kraken, maar je moet wel je plaats kennen. Anders word je in Duitsland wel snel genoeg met de neus op de feiten gedrukt.

Eerdere afleveringen van Kaaskoppen

Lees de Duitslandnieuws nieuwsbrief »

Blijf op de hoogte van politiek en economisch nieuws uit Duitsland Schrijf je in
voor de Duitslandnieuws nieuwsbrief

Bertus Bouwman