VW in crisis: vertrouwen ‘Made in Germany’ is in het geding

Volkswagen is 'das Auto', dé auto van Duitsland. Maar het is veel meer dan dat zo blijkt uit het dieselschandaal deze week. Niet alleen VW krijgt het heel zwaar om het imago op te poetsen, heel de autobranche en heel de Duitse industrie zal moeten vechten om het wereldwijde vertrouwen te herstellen in 'Made in Germany'.

Het schandaal bij Volkswagen doet heel Duitsland pijn, schrijft Sissi Benner woensdag. Ze is chefredacteur bij Bild Auto & Technik. “Precies dat waar we als Duitsland trots op kunnen zijn – en waarvoor de hele wereld ons benijdt – staat op het spel.” Ze doelt daarbij op ‘Made in Germany’, een imaginair keurmerk dat tot nog toe over de hele wereld vertrouwen wekte. Of het nu gaat om auto’s, schroeven of andere machines.

Vertrouwen geschonden

Dat vertrouwen in de Duitse degelijkheid liep de laatste jaren al flinke deuken op. Het neerstorten van het Germanwings-vliegtuig, de voortdurende chaos op faalvliegveld BER in Berlijn en de Deutsche Bank in het beklaagdenbankje. Daar komt het Volkswagen-schandaal nog bovenop.

“Hoe verschillend al deze voorbeelden ook zijn: wat Duitsland groot heeft gemaakt is ‘ingenieurskunst’ en vertrouwen in de vaardigheden van onze machinebouwers.”, schrijft Benner. “Volkswagen moet er nu alles aan doen om dit geschonden vertrouwen te herstellen.”

De druk op VW-topman Martin Winterkorn om op te stappen is groot.

10 vragen en antwoorden over de VW-crisis

En dus is de roep om het vertrek van topman Martin Winterkorn en allerlei crisismaatregelen groot. Een overzicht van alle ontwikkelingen die nu spelen.

1. Wordt er al aan de stoelpoten van topman Winterkorn gezaagd?

Zeker, er gaan zelfs al geruchten dat hij komende vrijdag zal opstappen, al ontkent VW zelf dat. Na de crisisbijeenkomst van de RvC gisteren zijn er nog geen directe personele consequenties getrokken. Voorzitter van de ondernemingsraad Bernd Osterloh heeft liever dat Winterkorn blijft om het puin te ruimen.

2. Kan Volkswagen de miljardenboete betalen?

VW kan de boete van 16 miljard euro vanuit de liquiditeitsreserves betalen. Maar meestal valt de boete in de VS lager uit wanneer het bedrijf berouw toont. Daar bovenop komen nog de kosten van het terugroepen van waarschijnlijk 11 miljoen auto’s en schadeclaims van teleurgestelde klanten en aandeelhouders. Het is erg lastig in te schatten hoe groot de deuk is die het imago van VW en de dieseltechnologie hebben opgelopen.

3. Waar wordt VW eigenlijk van beschuldigd?

De grootste autofabrikant van Europa heeft toegegeven met behulp van geheime software de resultaten van de emissie-uitstoot van dieselauto’s in de VS te hebben gemanipuleerd. Bij tests leken auto’s veel minder uit te stoten dan in werkelijkheid. Het gaat om auto’s met als bouwjaar 2009 tot 2015, waaronder de voor Volkswagen in de VS belangrijke Jetta, Golf, Beetle, Passat en de A3 van VW-dochter Audi.

4. Hoe kon VW de controleurs voor de gek houden?

Testen lopen volgens een vast protocol. De geheime software herkende daardoor wanneer een test werd afgenomen en zorgde er dan voor dat de uitstoot maximaal werd beperkt. Als de test voorbij was schakelde de software de motor weer om naar de ‘gewone’ stand, waarbij volgens de Amerikaanse controleurs de emissie soms 40-maal hoger was dan was toegestaan.

Media stellen zich op voor de poorten van het hoofdkantoor in Wolfsburg.

5. Hadden we het al kunnen weten?

Ja, er waren al eerder verdenkingen geuit door de Europese ngo ICCT (International Council of Clean Transportation). De organisatie Deutsche Umwelthilfe (DUH) had op basis van deze test en onderzoek van de ADAC al gewezen op manipulaties door de boordcomputer.

6. Hoe kwam ICCT er achter?

Peter Mock van de ICCT wilde de Duitse dieselauto’s in de VS eigenlijk onderzoeken om te bewijzen dat ze heel schoon waren. In plaats daarvan stuitte hij vorig jaar al op een van de grootste schandalen uit de geschiedenis van de autoindustrie.

7. Waarom komt dit schandaal VW nu bijzonder slecht uit?

Noord-Amerika is voor VW een markt met chronisch slechte afzetcijfers. In de eerste helft van 2015 werden al 2,8% minder auto’s verkocht dan in dezelfde periode vorig jaar. Eigenlijk wilde Volkswagen daarom net met een salesoffensief in de VS beginnen. Het Duitse concern heeft juist een grote campagne voor TDi-motors lopen met de slogan ‘Clean Diesel’. Het schandaal valt bovendien samen met de presentatie van de nieuwe Amerikaanse Passat voor 2016.

Het Duitse concern heeft juist een grote campagne voor TDi-motors lopen met de slogan ‘Clean Diesel’.

8. Hoe reageert VW zelf?

De verkoop van nieuwe en gebruikte diesels in de VS is nu gestopt, de Wolfsburgers hebben bekend gemanipuleerd te hebben. VW zegt het schandaal grondig te willen onderzoeken en daarbij samen te werken met diverse instanties. Tot nog toe roept Volkswagen officieel nog geen auto’s terug. Het bedrijf zegt dat de software niet in Europese auto’s is ingebouwd.

9. Heeft VW echt geen bedrog gepleegd in Europa?

Volgens Auto Club Europa (ACE) is het verkeerd om te geloven dat dit niet ook in Duitsland zou spelen. Een woordvoerder spreekt van een systematisch wijdverbreid consumentenbedrog dat al lang aan de gang is. Europese controleurs hebben contact gezocht met de Amerikaanse instanties en de resultaten van het onderzoek opgevraagd. Vanaf 2016 moeten auto’s in Europa ook buiten het lab getest worden, wat de geheime software sowieso buiten spel zou zetten.Belazeren ook andere fabrikanten de boel?Op dit moment is dit enkel bij auto’s van het Volkswagen-concern bekend. Maar de Amerikaanse controleurs van EPA wil ook andere merken onder de loep nemen. BMW en Daimler worden naar eigen zeggen niet extra gecontroleerd door de Amerikanen. Toch denken enkele consumentenorganisaties en politieke partijen dat ook andere merken dergelijke trucs kunnen hebben uitgehaald. Ze eisen snel een uitgebreid onderzoek door Europa.

10. Waarom pleegde VW eigenlijk dit bedrog?

Dat is niet bekend, maar er zijn twee theorieën die allebei met de wensen van klanten te maken hebben:

  • Het filteren van de uitstoot zorgt voor een hoger brandstofverbruik en minder vermogen, iets wat veel klanten allebei niet willen.
  • De speciale stof die de emissie moet verminderen AdBlue wordt meestal in de garage bijgevuld, anders moeten automobilisten dit zelf bijtanken. Maar dat kan op maar weinig plekken in de VS. Bovendien rijden Amerikanen vanwege het uitgestrekte land vaak langere afstanden dan Europeanen. Het is mogelijk dat VW wilde voorkomen dat chauffeurs zich hier aan gingen irriteren.
Duitslandnieuws