Cijfers en achtergronden in samenwerking met Atradius

Waarom deze duizenden Nederlandse bedrijven in Duitsland zitten

Duizenden Nederlandse ondernemers hebben zich gevestigd in Duitsland. De officiële cijfers uit 2012 spreken over 2.821 bedrijven met een Nederlandse deelneming. Van landbouwbedrijven, banken tot aan eenpitters met een vertaalbureau; in totaal werken er 624.000 mensen bij de ondernemingen. Maar waarschijnlijk zijn er veel meer Nederlanders actief over de grens, vertelt de Nederlandse Ambassade.

De cijfers zijn van het Netherlands Business Support Office (NBSO), een netwerk van handelsposten die Nederlandse bedrijven in 9 landen steunen.

Papieren registratie

De NBSO baseert zich op cijfers van de centrale bank van Duitsland. In de lijst met bedrijven wordt de definitie ‘Ondernemingen met Nederlandse deelneming’ aangehouden. Deze bedrijven zijn voor 10% of meer in Nederlandse handen en hebben een balanssom van ten minste 3 miljoen euro.

De meest recente cijfers stammen uit 2012. Er zijn geen nieuwere beschikbaar, want in Duitsland ontbreekt een centrale registratie, licht Julian Wolff van de Nederlandse Ambassade toe. “In Duitsland houdt de Kamer van Koophandel dit niet bij. Per deelstaat moeten bedrijven zich inschrijven bij de kantonrechter en dat gebeurt vaak nog op papier.”

Hier zitten de Nederlanders. Klik per deelstaat op het blauwe bolletje voor het aantal bedrijven en werknemers.

Veruit de meeste bedrijven zitten in Noordrijn-Westfalen. De zuidelijke deelstaten Baden-Württemberg en Beieren volgen op de 2e en 3e plek en ontlopen elkaar weinig.

Qua aantal werknemers voert Baden-Württemberg de lijst aan. Als je kijkt naar het gemiddelde aantal werknemers staat Saarland bovenaan. De kleine deelstaat aan de grens van Frankrijk en Luxemburg heeft weliswaar het minste aantal bedrijven, maar komt met 6.000 mensen uit op gemiddeld 428 werknemers per onderneming.

In werkelijkheid meer bedrijven

Julian Wolff schat het aantal bedrijven in werkelijkheid hoger in dan nu op papier staat. “Van lokale NBSO-afdelingen krijg ik vaak hogere cijfers. Daarbij komt dat bedrijven met een balanssom beneden 3 miljoen euro niet worden bijgehouden. Dat zijn redenen voor mij om te denken dat er meer bedrijven zijn.”

De Duits-Nederlandse Handelskamer (DNHK) houdt ook een veel hoger aantal aan en komt in 2013 op 5.350 bedrijven uit en spreekt van dochterondernemingen. Die zijn grotendeels actief in de dienstverlening (1.218), handelsbemiddeling en groothandel (977), vastgoed (448), detailhandel (241) en de bouwsector (232).

De vijf populairste steden voor Nederlandse ondernemers.

Nederlanders blinken uit in flexibiliteit

Nederlanders in Duitsland zijn vooral actief in de sectoren waar ze van toegevoegde waarde kunnen zijn”, vertelt Niels Koekoek, woordvoerder van de DNHK.

“Flexibiliteit en creativiteit zijn Nederlandse eigenschappen die je veel terugziet. Randstad heeft bijvoorbeeld succes met hun uitzendwerk. De medische sector is in Nederland redelijk ver met zorg op afstand, e-health. Ook de landbouw is ondanks het traditionele karakter nog altijd van groot belang.”

Niet alles is beter bij de buren

Veel Nederlandse ondernemers vestigen zich net over de grens vanwege de grondprijzen, schreef de Volkskrant eerder dit jaar. Het verklaart het hoge aantal dat in aan Nederland grenzende deelstaten zit. Toch zijn er niet alleen maar voordelen aan om je te vestigen in Duitsland. Investeringen in innovatie worden in Duitsland veel zwaarder belast met 30%. Dat is in Nederland maar 5%. Dit belastingvoordeel weegt alleen niet op tegen de voordelen die er zijn om je over oostgrens te vestigen.

Naast de lagere grondprijzen zijn er flexibelere arbeidsvoorwaarden. Het is makkelijker om iemand te ontslaan en bij ziekte hoeven werknemers niet twee jaar te worden doorbetaald. Dat hoeft maar voor zes weken. Daarbovenop komt dat bedrijven met minder dan 30 werknemers dat doorbetaalde loon gedeeltelijk vergoed kunnen krijgen door de verzekering. En misschien wel een van de meest doorslaggevende redenen is dat de afzetmarkt gewoon vijf keer zo groot is.

Niet springplank, maar vijver

Wolff sluit zich aan bij deze analyse. “De markt is ook erg dichtbij. Voor het mkb is Duitsland de springplank om te internationaliseren, zo wordt het vaak gezegd. Dat is ook zo, maar dan lijkt het alsof het een plek is waar je langs moet. Ik zeg liever dat Duitsland ook meteen de vijver is waar je in springt.”

Hij noemt als voorbeeld Brazilië, een land met 200 miljoen inwoners waar Nederland voor 3 miljard euro naartoe exporteert. Naar deelstaat Baden-Württemberg gaat 11 miljard euro aan goederen naar 11 miljoen mensen. “Aan die verhoudingen zie je dat het niet voor niets is dat veel bedrijven zich in Duitsland vestigen.”

In samenwerking met Atradius, dat wereldwijd tal van diensten op het gebied van kredietverzekering tot incasso via strategische aanwezigheid in 50 landen. Atradius heeft toegang tot kredietinformatie over 200 miljoen bedrijven wereldwijd.