Mona Keijzer en Esther de Lange: Merkel is niet naar links opgeschoven

Menig politicus zou populist zijn geworden wanneer ze in de schoenen hadden gestaan van bondskanselier Angela Merkel, zegt CDA-Europarlementariër Esther de Lange. Samen met vicefractievoorzitter Mona Keijzer bracht ze een bezoek aan de partijdag van de christendemocratische zusterpartij. Ze constateren dat het asielbeleid in Duitsland door dit congres zakelijker is geworden.

Het CDU-partijcongres in Karlsruhe stond bijna geheel in het teken van de vluchtelingencrisis en daarom een goed moment voor CDA’ers Mona Keijzer (vicefractievoorzitter Tweede Kamer) en Europarlementariër Esther de Lange om hun licht op steken bij hun zusterpartij.

“Ik ben sinds kort woordvoerder migratie voor het CDA”, zegt Keijzer. “En daarom wilde ik een gevoel krijgen bij wat er gaande is in Duitsland. Want hier valt de vluchtelingencrisis natuurlijk wel uit in grotere cijfers.” Ook De Lange heeft er in Brussel veel mee te maken. Ze spraken onder meer met de coördinator van de vluchtelingencrisis Peter Altmaier, die omdat zijn carrière via Brussel liep, vloeiend Nederlands spreekt. Hij praatte hen bij over wat er bij de CDU is besloten.

Nederland is zakelijker

Slechts 2 van de 1001 gedelegeerden stemden vandaag tegen de asielpolitiek die grotendeels wordt bepaald door Angela Merkel. Geen maximum op het aantal vluchtelingen, wel de wens om de mensenstroom in te dammen. Het compromis dat afgelopen weekend tot stand kwam bleek voor vele bezwaarden voldoende om op het laatst toch voor de lijn van de bondskanselier te stemmen.

Keijzer bladert door het asieldocument waarin ze zinnen heeft onderstreept. Het valt haar op dat hier besluiten in staan die in Nederland al jaren geleden zijn genomen. “Bijvoorbeeld dat je pas een toelage krijgt als asielzoeker wanneer je een asielaanvraag hebt ingediend. Duitsland geeft dat nu al vanaf de eerste dag. Dat trekt natuurlijk mensen.”

Is Nederland daarmee harder dan Duitsland? Dat valt wel mee, denkt Keijzer. “Ik herken in beide landen dat we de morele verantwoordelijkheid willen nemen voor de mensen die voor oorlog vluchten. Maar Nederland gaat daar wel zakelijker mee om. Dat moet ook wel, want die vluchtelingenstroom stopt niet vandaag. Duitsland slaat nu ook die weg in.”

Verblijfsstatus voor 35%

De Lange kijkt meer met een Europese bril op, vertelt ze. “Ik merk hier goed dat we van dezelfde politieke familie zijn. Maar de CDU heeft er last van dat ze met een linkse partij een coalitie vormen. Solidariteit moet je tonen, maar je hebt ook de verantwoordelijkheid om voor de mensen die je opvangt te zorgen. Dat betekent ook dat je mensen niet onbeperkt kunt opnemen.”

Van de vluchtelingen die naar Europa komen krijgt slechts 35% een verblijfsstatus. “We doen dus iets niet goed wanneer die andere 65% denkt dat ze hier mogen komen”, zegt De Lange. “Het is belangrijk dat we als Europa één lijn trekken, mensen die niet kunnen blijven snel terugsturen. Ook de CDU pleit nu voor een Europese lijst, anders wordt het systeem van binnenuit opgeblazen.”

Zowel Nederland als Duitsland hebben last van de poreuze grenzen in Griekenland waar de meeste vluchtelingen Schengen binnenkomen. De CDU gaat zich nu sterk maken voor een Europese politie die de grenzen gaat bewaken, iets wat de Grieken niet zien zitten. “Daar moeten we dus heel hard zijn”, zegt Keijzer. “Wil je als land niet meedoen, dan pas je niet meer in de Schengen-zone.”

SPD-kanselier

Door haar rol in de vluchtelingencrisis menen veel mensen dat Angela Merkel naar links is opgeschoven. Uit een recente peiling bleek dat een meerderheid in Duitsland vond dat de partij inmiddels links van het midden is gepositioneerd en in de Duitse media werd ze de ‘ideale SPD-kanselier’ genoemd. Een hoek waar veel CDA’ers zich niet graag zouden willen terugzien.

Maar dat beeld over Merkel en de CDU klopt niet, vindt De Lange. “Ik kom de bondskanselier vaak in Brussel tegen en spreek haar daar ook wel eens in mijn functie als vicevoorzitter van de Europese christendemocraten. Het is bij haar altijd een verhaal van solidariteit èn verantwoordelijkheid geweest. Veel mensen waren afgelopen juli boos toen ze een huilend meisje op tv durfde te zeggen dat ze het land moest verlaten. Dat zijn diezelfde mensen nu vaak vergeten.”

Merkel is geen populist geworden

De Lange heeft veel respect voor de bondskanselier. “Het zal je maar gebeuren dat je zo voor de camera’s wordt geconfronteerd met de schrijnende consequenties van je beleid. Veel harder wordt het niet. Zo knap dat ze dan haar rug recht houdt. Ik denk dat veel andere politici op dat moment populist waren geworden. Merkel niet.”

Keijzer wijst op de nacht van 4 september waar Merkel besloot dat vluchtelingen mochten doorreizen naar Duitsland. “Dat was een humanitaire reactie. Ze kon ook niet veel anders. Mocht die beslissing een verkeerd beeld en een aanzuigende werking naar Duitsland hebben uitgelokt, dan zet dit congres dat wel recht.”

Nu Duitsland wordt overspoeld door asielzoekers, stellen veel mensen dat de overheid er naïef mee omspringt. Het vriendelijke gezicht, de Willkommenskultur zou de stroom naar Duitsland op gang hebben gebracht. Daar is De Lange het niet mee eens. “Andere landen namen hun verantwoordelijkheid niet. Hongarije loste het voor zichzelf op met een hek en maakte de situatie alleen maar erger. En Duitsland zat aan het einde van dit sneeuwbaleffect.”

Nederland sneller aan zijn limiet

Duitsland krijgt dit jaar meer dan een miljoen vluchtelingen te verwerken, Nederland verwacht er officieel 58.000. De vuistregel is dat Duitsland vijfmaal groter is en dan lijkt het dat Nederland in verhouding veel minder vluchtelingen opneemt.

Dat sommetje klopt dan ook niet, vindt Keijzer. “Nederland is dichter bevolkt en zit dus sneller aan zijn limiet. Dat is wel de boodschap die ik wekelijks van burgemeesters hoor. Dit houden we zo niet vol.”