Hoe Duitse advocaten rijk worden door jouw webwinkel aan te klagen

Een echt businessmodel in Duitsland: je concurrent laten aanklagen omdat de aanbiedingen in zijn webshop onduidelijk zouden zijn. Het overkomt talloze vooral kleine online winkeliers. In de helft van de gevallen krijgt de aanklager gelijk en dat doet vooral de kassa bij advocaten rinkelen. De schade kan oplopen tot in de duizenden euro's. De Duitse regering erkent het probleem, maar doet er niets tegen.

Duitsers houden van procederen, zo lijkt het. Waar in Nederland problemen eerder samen opgelost worden, is het in Duitsland volstrekt direct de rechter in te schakelen, stellen twee ondernemers in Nederland. Het is in online handel niet anders.

Een voorbeeld: in een advertentie van een parasol is naast het bijbehorende standaard ook een betonplaat afgebeeld. In de tekst staat dat die plaat niet bij de aanbieding hoort. Je zou zeggen, dat is mooi afgedekt, maar in Duitsland klaagde een advocaat namens een concurrent met succes de verkoper in kwestie aan. De advertentie was ondanks het bijschrift misleidend, zo oordeelde de rechter.

14.000 euro

Een ander juridisch akkefietje overkwam Jos Jonkeren in Duitsland met zijn webwinkel in bedrukte reclameartikelen, Pinkcube. “Het is ongelooflijk”, zegt hij. De Nederlander kreeg een Abmahnung omdat hij in een Google-advertentie stelde de nummer 1 van Duitsland te zijn, hoewel hij in de top 5 valt. “In Nederland een marketingsslogan waar niemand over valt, in Duitsland word je er op gepakt.” Het ‘grapje’ kostte hem zo’n 14.000 euro.

“We krijgen redelijk vaak een brief van een advocaat. In Nederland bel je als bedrijven elkaar op en dan kom je er vaak gewoon uit. In Duitsland sturen ze meteen een brief. Het slaat werkelijk nergens op.” Volgens Ruurd van der Weide van Fingerspitzengefühl, een adviesbureau voor e-commerce in Duitsland, is het eenvoudig te voorkomen door je aan de regels te houden. “Op uitzonderingen na maak je door je aan de wet te houden, de kans dat je een Abmahnung krijgt gewoon heel klein.”

Vergoeding per wet geregeld

Feit is dat er Duitsland veel geprocedeerd wordt en dat is te verklaren. De vergoeding van advocaten is per wet geregeld in de Rechtsanwaltvergütungsgesetz. De advocaatkosten worden berekend op basis van de waarde van het product waarover geprocedeerd wordt.

Omdat de advocaten met zoveel zijn, moeten ze echt op zoek naar dingen om werk te hebben. Dus creëren ze het ook zelf. “Kleine advocaten zoeken naar fouten van ondernemers en stappen dan naar de concurrent. ‘Zal ik ze voor jou aanklagen? Dat kost je niks’, zeggen ze dan”, vertelt Van der Weide.

Op elke hoek een kantoor

Jonkeren houdt hoop op ingrijpen door de Duitse politiek. “In Nederland is deze manier van procederen niet interessant omdat advocaten een uurtarief hebben waarover onderhandeld kan worden. In Duitsland levert het door het wettelijke percentage sowieso geld op. Dat verklaart ook waarom je bijna op elke hoek van de straat een Rechtsanwalt hebt.”

Dat klinkt misschien overdreven, maar de cijfers liegen niet. Op iedere advocaat heb je in Duitsland 400 burgers terwijl dit aantal in Nederland op 1000 ligt.

Advocatenlobby

De belangenvereniging voor e-commerce BEVH stelde het misbruik van juridische mogelijkheden aan de kaak. Een wetswijziging was wel beloofd maar werd door de justitiecommissie van de Bondsdag niet meegenomen. “Dat komt door de advocatenlobby”, denkt Jonkeren. “Zou mij niets verbazen”, zegt Van der Weide. “Ik heb gehoord dat ze er over bezig zijn, maar als ik op de politiek moet wachten word ik nooit succesvol.”


Pieter Heijboer