Nederlandse Wam Kat kookt voor vluchtelingen in Europa vanuit Oost-Duits gehucht

Wam Kat ondervond dat grote logge organisaties niet teveel teweeg kunnen brengen. Daarom steekt de Nederlander nu zelf de handen uit de mouwen. Met zijn mobiele veganistische keukens Fläming Kitchen schept hij op voor duizenden vluchtelingen.

“Hé, jullie zijn te vroeg”, zegt Wam Kat als hij de deur opent. Het is net voor tien uur ’s ochtends in het gehucht Weitzgrund op anderhalf uur rijden van Berlijn. Buiten is het grijs en grauw. Aan het eind van de hal gaan we rechts en nemen plaats in zijn woonkamer. Het schijnsel van de lamp boven de tafel en het egale daglicht dat door de ramen binnen schijnt, creëren een serene sfeer.

Als Kat een punt wil maken, zet hij zijn woorden kracht bij met beheerste handgebaren. Regelmatig gaat hij verzitten. De ene keer met een been op de stoel, de andere keer beide been strak naast elkaar en zijn zij tegen de leuning. Regelmatig moet hij zoeken naar de juiste woorden. “Het is lang geleden dat ik Nederlands heb gesproken.” Na een paar koppen koffie is het tijd om zijn terrein te inspecteren.

Kat in zijn woonkamer. Foto: Pieter Heijboer.

Kat in zijn woonkamer. Foto: Pieter Heijboer.

4000 borden

Het kookgerei voor de mobiele keukens van Wam Kat is verdeeld over allerlei schuurtjes en tenten. In totaal heeft hij spullen om wel 6 keukens tegelijk draaiend te houden, bij elkaar zo’n 4.000 borden plus bestek. De ingrediënten haalt hij zoveel mogelijk uit de buurt waar hij gaat koken.

Het liefst kookt hij met afdankertjes; aardappels en groenten met rare vormen die boeren niet zo makkelijk kunnen verkopen. Soms krijgt hij een hele lading cadeau. Zijn klanten zijn de organisaties die hem vragen om te koken. Voor de mensen aan wie hij serveert, kost het niets.

De kookmaterialen zijn in verschillende schuren en tenten rondom Kats huis opgeslagen. Foto: Pieter Heijboer.

De kookmaterialen zijn in verschillende schuren en tenten rondom Kats huis opgeslagen. Foto: Pieter Heijboer.

 

De ‘levenskunstenaar’ – zoals hij zichzelf noemt – ging jaren geleden als jongerenafgevaardigde namens Nederland naar een vergadering van de Verenigde Naties. Daar verloor hij zijn vertrouwen in de politiek. Hij kon het niet aanzien op welke manier de hoge piefen daar beleid maakten. “Als er daar iets besloten werd, zag je er pas 10 jaar later het effect ervan.” Kat wilde voortaan dicht bij de kern van problemen staan om direct zijn bijdrage aan een betere wereld te leveren.

Zijn manier is om mensen die het nodig hebben te voorzien in hun eerste levensbehoefte: eten. “Want dat heeft iedereen nodig.” Die kokscarrière begon bij de Antikernenergiebeweging in de jaren ’80. Hij kookte tijdens verschillende demonstraties in Amsterdam. Die activiteiten breidde hij in de Balkanoorlog uit naar Bosnië, waar hij de lokale en soms ontheemde bevolking van eten voorzag. Om alle gruwel die hij daar meemaakte te verwerken, streek hij neer in Bad Belzig in Brandenburg. Nu al zo’n 25 jaar zijn uitvalsbasis, de plek waar hij tot rust komt.

Foto: Pieter Heijboer.

Foto: Pieter Heijboer.

 

Inmiddels is het koken echt zijn business geworden. Hij is de enige die ervan leeft en is niet op winst gericht. “Mijn bedrijf betaalt de woning en ik keer mezelf een maandinkomen van 400 euro uit, meer heb ik niet nodig.” Lang was hij er zelf altijd bij als er gekookt moest worden, maar dat is niet meer haalbaar. “Op dit moment zijn twee keukens van mij in actie. Eentje in Kroatië en de andere op Lesbos.” Deze zorgen dat de vluchtelingen daar ter plaatse een gevulde maag hebben.

Café tegen nazi’s

Kat zet zich in zijn nabije omgeving ook in voor asielzoekers. Na golven van neonazistisch geweld in het nabijgelegen Bad Belzig als reactie op de komst van vluchtelingen in de jaren ’90, richtte hij samen met wat andere buurtbewoners Infocafé Der Winkel op.

De ontmoetingsplek moet het andere geluid in Bad Belzig vertegenwoordigen; een veilige haven voor asielzoekers en fungeren als infopunt voor de lokale bevolking. “Iedere zaterdag liepen hier zo’n 60 neonazi’s met fakkels door de straat. Daar wilden we iets tegen doen. Nu kunnen buitenlanders hier gewoon zonder problemen over straat. Dat is toch fantastisch?”

Rechts op de hoek is het <a href=

Rechts op de hoek is Infocafé Der Winkel in Bad Belzig. Foto: Pieter Heijboer

 

Radioreportage

Luister naar de radioreportage van Derk Marseille voor BNR Nieuwsradio over het bezoek aan Wam Kat.

Pieter Heijboer