Verschillen tussen Oost- en West-Duitsland deel II

Lukt het na 26 jaar om de verschillen tussen Oost en West-Duitsland recht te trekken? De lijst is lang en er duiken regelmatig nieuwe feitjes op, maar sinds kort is er een verschil minder.

Oost-Duitsland is armer, de werkeloosheid is er hoger en ze zien daar de toekomst somberder in. Het artikel over de verschillen tussen Oost- en West-Duitsland dat Duitslandnieuws eerder schreef, is populair. Aan de al lange lijst voegen we daarom 5 nieuwe verschillen toe.

Het Berlijnse Instituut voor Bevolking en Ontwikkeling komt regelmatig met een nieuw onderzoek naar de Oost-West-verschillen. Dit zijn de nieuwe feiten:

Oost-Duitsers sterven vaker door alcohol

Alle Duitsers drinken samen ieder jaar minder bier en toch vallen er jaarlijks meer dan tienduizend alcoholdoden. Oost-Duitsers kijken vaker te diep in het glaasje en kunnen dat niet meer na vertellen. Er sterven relatief twee keer zo veel mensen door alcohol in Meckelenburg-Voorpommeren als in Noordrijn-Westfalen.

Oost-Duitse kinderen meer naar kinderopvang

West-Duitse moeders werken minder dan die in het oosten. Daar ging op de meetdag in 2015 28% van de kinderen in de eerste 3 levensjaren naar de Kita terwijl dat in Oost-Duitsland meer dan de helft is.

Geen grote bedrijven in oosten

Geen een van Duitslands grote beursgenoteerde ondernemingen heeft zijn hoofdkantoor in het oosten. Het mkb maakt daar de dienst uit. Volgens het onderzoeksinstituut is dat een probleem. Hoofdkantoren herbergen vaak goedbetaalde banen. Voor de Ossis rest er slechts een baantje als ‘normale’ manager.

Het hoofdkantoor van de Mitteldeutsche Rundfunk. Een van de grotere Oost-Duitse bedrijven. Foto: Martin Geisler via German Wikimedia.

Het hoofdkantoor van de Mitteldeutsche Rundfunk in Leipzig. Een van de grotere Oost-Duitse werkgevers. Foto: Martin Geisler via German Wikimedia.

Oost-Duitsers zitten minder bij verenigingen

In Oost-Duitsland zitten minder mensen bij een vereniging. Dertig procent van de personen is lid van een vereniging tegenover 37% in het westen. Daarbij tellen allerlei soorten mee. Van de lokale brandweer tot een voetbalvereniging. Volgens de onderzoekers is het terug te voeren op de DDR tijd waarin de staat alles regelde, ook het verenigingsleven.

Oost-Duitsland houdt minder van vluchtelingen

Oost-Duitsers hebben meer moeite met migranten en allochtonen. Een rechts-populistische partij als Alternative für Deutschland scoort in peilingen bovengemiddeld Oost-Duitsland. Daarbovenop is de protestbeweging Pegida ontstaan in Dresden. Op papier worden er wel aanzienlijk minder vluchtelingen na aankomst in Duitsland verdeeld over de Oost-Duitse deelstaten. Dat komt doordat er minder mensen wonen en er minder geld beschikbaar is.

Een verschil minder: oosten krimpt niet meer

Toch is er een verschil dat van de lijst kan worden verwijderd. Want Oost-Duitsland krimpt niet meer.

Sinds de Wende daalde de bevolking netto met 1,2 miljoen, maar nu komen er meer mensen bij dan dat er weg gaan. Het zijn wel voornamelijk de grote steden als Dresden, Leipzig en Berlijn die hier van profiteren, het platteland loopt alsnog leeg. De bevolkingsgroei in het oosten komt door migranten dan wel vluchtelingen. Duitsers krijgen namelijk zelf slechts 1,47 kind per vrouw.

Pieter Heijboer