Wakker worden met Ursula W.

Gaat de Nederlandse identiteit van handeldrijven verloren?

Het is toch verbazingwekkend hoeveel ophef er in Nederland bestaat omtrent het associatieverdrag met Oekraïne en het TTIP-handelsverdrag. Om de één of andere reden bekruipt mij het gevoel dat die ophef vooral te wijten is aan onwetendheid en gebrek aan kennis. En dat alweer de 'schreeuwlelijkerds' te veel invloed hebben op de publieke opinie. De nuance lijkt ver weg.

Die twee onderwerpen gaan immers alleen maar over hoe wij met elkaar beter kunnen handeldrijven. Iets dat wordt beschouwd als dat het tot het Nederlands cultureel erfgoed behoort, en deel is van de nationale identiteit. Precies die argumenten, die altijd door dezelfde schreeuwers als stokpaardje worden gebruikt als de discussie over de ‘te grote invloed van buitenlanders’ en ‘onze cultuur gaat ten onder’ weer oplaait. En nu zouden zij tégen beide verdragen zijn? Is hier sprake van tegenstrijdig opportunisme?

Bezwaren worden gehoord

Het ‘Transatlantic Trade & Investment Partnership – TTIP’ is, nogmaals, niets anders dan een handels- en investeringsverdrag tussen de EU en de VS. Er wordt al sinds 2013 over dit verdrag onderhandeld en dat zal ook nog wel even doorgaan. Het oorspronkelijke plan dat eind vorig jaar aan het Europese Parlement ter goedkeuring had moeten worden aangeboden, is uitgesteld. Zo gaat dat bij bilaterale akkoorden en al helemaal als er zoveel landen en vele regels daarop invloed hebben. Dat is prima. Tegenstanders en bezwaren worden gehoord, regels toegevoegd en aanpassingen worden daarop gedaan. Of dat nu gaat over bijvoorbeeld het juridische arbitragesysteem tussen buitenlandse firma’s en nationale overheden, dierenwelzijn of mensenrechten. Waar gedeald wordt, worden concessies gedaan.

Dergelijke verdragen bestaan al

En laten we wel wezen: er bestaan bij ons al decennia dergelijke verdragen. Als voorbeeld breng ik graag het ‘General Agreement on Tariffs and Trade (GATT)’ ofwel Wereldovereenkomst voor Tarieven en Handel in herinnering, dat in 1948 werd ondertekend. Het is een internationaal handelsverdrag en de (informele) organisatie daaromheen, ter bevordering van vrije handel tussen de deelnemende landen door het verlagen en vereenvoudigen van invoerheffingen. Ook toen werd er veel en vaak veranderd: zodra het verdrag ondertekend was, waren er voortdurend nieuwe onderhandelingen en aanpassingen in de diverse ‘rondes’ en sloten gaandeweg steeds meer landen zich aan. Inmiddels kennen wij dit als de Wereldhandelsorganisatie – WTO (opgericht 1995) en zijn er 142 landen lid.

Dit wil Nederland toch?

Kortom, TTIP is eigenlijk een soort extra overeenkomst naast de bestaande WTO-verdragen, waarin het voor de EU en de VS onderling, eenvoudiger en goedkoper wordt met elkaar te handelen. Dat wil ‘Nederland’ toch? Daar staan jullie toch om bekend en daar zijn jullie toch goed in?

Ontoerekeningsvatbaar

Nee, dan het andere akkefietje. Ik doel op het referendum over het associatieverdrag met de Oekraïne. Persoonlijk dacht ik altijd dat referenda alleen in Zwitserland werden gehouden vanwege de constitutionele verhoudingen tussen de kantons aldaar, maar kennelijk denken ook burgers in Nederland dat hun centrale parlement niet toerekeningsvatbaar is en dat er daarom ‘democratisch’ gestemd moet worden over deze belangrijke kwestie waar het nationale belang op het spel staat!

Verdrag gaat gewoon door

Hou toch op mensen. Zóu Nederland al een significante ‘say’ in dit EU-besluit hebben – het is geen veto – , dan nóg gaat dit verdrag gewoon door. Bovendien: zelfs wanneer een meerderheid in het referendum tegen zou stemmen, is het sowieso nog maar de vraag of jullie regering zich daar iets van aantrekt. Misschien komt het niet dit jaar, maar het komt er. Zeker.

Delen van het akkoord zijn al in werking

Sterker nog: delen van het principe-akkoord zijn al twee jaar geleden in werking gesteld. Een akkoord om de economische en politieke banden te versterken tussen de EU en Oekraïne en kan leiden tot een vrijhandelsakkoord. Ook met Noorwegen is er zo’n akkoord afgesloten.

Geen automatisch lidmaatschap voor Oekraïne

Het wil niet zeggen dat daarmee automatisch een EU-lidmaatschap voor de Oekraïne in het verschiet ligt. Er zou hoe dan ook niet eerder dan pas over 20-25 jaar begonnen kunnen worden met voorbereidingen, aldus Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie onlangs.

Laat je niet gek maken

Overigens zijn er al diverse andere landen – meer dan 20 – waarmee de EU dergelijke verdragen heeft, zoals Libanon, Israël, Chili en Jordanië. Landen die nooit tot de EU zullen behoren. Dus ook hier geldt: laat je niet gek maken. Lees er eens iets meer over en informeer uzelf.

Grote mond

Dat laatste is misschien iets wat ‘Den Haag’ te verwijten valt. Hadden zij een iets grotere mond gehad. Of in ieder geval waren zij net zo lawaaiig geweest als de eerdergenoemde schreeuwlelijkerds, was er wellicht omtrent beide verdragen meer duidelijkheid geweest en was een referendum over ‘De Grote Angst voor het Onbekende’, uitgebleven. En zou de identiteit van de handelsnatie Nederland overeind zijn gebleven.

Ursula W.