Wakker worden met Ursula W.

Herdenken en vieren: best wel hypocriet

Het gedenken van de oorlogsslachtoffers op 4 mei en het vieren van de bevrijding op 5 mei, is tegenwoordig huichelachtig, schrijft Ursula W.

Nederland staat komende woensdag en donderdag stil bij de slachtoffers van oorlog en de vrijheid waarin we leven. Met name de gevallenen van de Tweede Wereldoorlog worden herdacht; in mindere mate die van andere oorlogen. Duitsland kent geen Dodenherdenkingen en ook geen Bevrijdingsdagen. Wel de dag der Deutschen Einheit. Die is op 3 oktober, de dag van de formele hereniging tussen Oost- en West-Duitsland, in 1990.

Vergangenheitsbewältigung

Wij Duitsers zijn ons nog bijna elke dag bewust van onze rol in de Tweede Wereldoorlog. Nog altijd dragen de kinderen en kleinkinderen de last van wat hun (groot)ouders op hun geweten hebben, met zich mee. Onze Vergangenheitsbewältigung is nog niet voorbij.

En die van de Nederlanders kennelijk ook niet, want sinds enkele jaren is er een stijgend aantal bezoekers van deze speciale evenementen op 4 en 5 mei. Vooral het aantal jongeren dat deelneemt aan ‘de dodenherdenking’ en natuurlijk ook ‘het bevrijdingsfeest’, groeit. Is dat goed?

Ik vind van wel. Er zijn immers gedurende de nazi-tijd, alleen al zo’n 206.000 Nederlanders gesneuveld door direct of indirect oorlogsgeweld – procentueel gezien het meeste aantal inwoners van de door de Duitsers bezette gebieden in West-Europa. Ongeveer de helft daarvan waren Joden. Maar vergeet ook zeker de enorme aantallen gevallen Russen in die tijd niet: zo’n 26,5 miljoen, of de Roma-zigeuners: 220.000.

Velen lieten het leven door oorlog

Enkele decennia later sneuvelden 1,3 miljoen Vietnamezen en 2,2 miljoen Cambodjanen in de respectievelijke oorlogen in hun land en zijn er 105.000 slachtoffers uit de betrekkelijk recente Balkanoorlog te betreuren. Genoeg reden derhalve, om daar nog eens aan, en over te denken. En dat is precies mijn punt.

Want, terecht moeten we nooit vergeten dat de vrijheid waarin wij hier in Europa leven en de behoorlijke welstand die daarmee gepaard gaat, deels te danken is aan de vele mensen die hun leven ervoor lieten. Dus, ja, wij moeten de doden en gewonden van de oorlogen blijven herdenken. En zeker ook vieren dat wij al 71 jaar in vrijheid leven.

Teloorgang van fatsoen

Maar dan moeten we op 4 en 5 mei ook eens nadenken over het oprukkende extreemrechts, de groeiende intolerantie, de toename van onhebbelijkheid, argwaan, wantrouwen en afkeer tegen al die mensen die momenteel verdreven worden uit het Midden-Oosten of die vluchten omdat het simpelweg levensgevaarlijk is. Nadenken over het toenemende geweld, het bespugen van conducteurs, het aftuigen van hulpverlenend personeel, het in elkaar slaan van homo’s.

Daarmee is de ellende ooit ook begonnen in de jaren dertig van de vorige eeuw. Mede ontstaan door de teloorgang van fatsoen, waardigheid, handhaving van normen en waarden, goede rechtspraak en beperking van vrijheid van meningsuiting en pers. Daarmee wil ik niet zeggen dat ‘elke vluchteling’ maar hier moet worden opgenomen of dat criminelen – buitenlands of niet – niet streng moeten worden aangepakt.

Hypocriet

Maar tegen deze achtergrond vind ik, in de actualiteit van vandaag de dag en de publieke opinie of ‘de mening van het volk’, deze collectieve vorm van rouw nogal hypocriet en huichelachtig. En als we het toch over ‘schuld’ en ‘aantallen’ hebben, weet dan dat Duitsland afgelopen jaar tussen meer dan 1 miljoen vluchtelingen heeft opgenomen op een bevolking van 80,5 miljoen. Dat is ongeveer 1,25% op het totaal aantal inwoners. Nederland heeft in 2015 circa 30.000 asielzoekers opgenomen op een bevolking van 16,5 miljoen. Dat is 0,18% (7x minder dan Duitsland).

Vier 5 mei bewust en met plezier, maar doe dan ook zèlf je best voor dat wij nog vele generaties lang met elkaar in vrede en vrijheid mogen samenleven.

Goede zaken!

Ursula W.