Vluchtelingen Mecklenburg-Voor-Pommeren vrezen winst AfD

In Mecklenburg-Voor-Pommeren zet het vluchtelingendebat de verhoudingen op scherp. De AfD kan op 4 september weleens als grootste partij uit de bus komen. De Syrische asielzoekers Rouaa en Faisal merken dat Duitsers sceptischer worden over migranten. Zij maken zich grote zorgen over de opkomst van de AfD.

De dunbevolkte deelstaat (1,6 miljoen inwoners) ontving het afgelopen jaar 25.300 vluchtelingen. Slechts 6000 bleven er. Voor vluchtelingen is geen werk in het gebied met de hoogste werkloosheid (9%) in Duitsland na Bremen, Berlijn en Saksen-Anhalt. Rouaa en Faisal merken dat Duitsland na de gebeurtenissen in Keulen sceptischer naar vluchtelingen kijken en vrezen een goede score voor de AfD.

In een kale flat in de Schweriner buitenwijk Gröhener Tannen heerst een prettige chaos. Uitgelaten Syrische kinderen rennen uit een geïmproviseerd klaslokaal na afloop van de Duitse les. “Wie is de meest verschrikkelijke politicus bij jullie in Nederland?”, vraagt Claus Öllerking van vluchtelingenwerk Schwerin direct. “Als je fan bent van Wilders praat ik namelijk niet met je. Ik heb geen zin in rechtse journalisten”, zegt hij gedecideerd. Zijn opmerking laat zien hoezeer het vluchtelingendebat de verhoudingen in Mecklenburg-Voor-Pommeren op scherp zet in aanloop naar de deelstaatverkiezingen op 4 september.

Duitsland is veranderd

Rouaa en Faisal zijn al voor de grote vluchtelingenstroom van 2015 naar Duitsland gekomen. Het land waar ze terecht zijn gekomen zien ze in de laatste maanden snel veranderen. Na de jaarwisseling in Keulen kijken Duitsers met meer argwaan naar vluchtelingen. “Je merkt dat het gedrag van sommige mensen op straat sindsdien anders is. In de tram merk ik hoe mensen naar me kijken. Maar volgens mij is het een natuurlijke reactie na zo’n gebeurtenis”, zegt Faisal.

“Als er teveel mensen uit Syrië hier naartoe komen, is dat niet goed. Ik ben bang dat mensen straks een hekel krijgen aan ons”, vindt Rouaa. Ze maakt zich zorgen over de groeiende angst voor moslims. “Er zijn hier mensen die Arabieren niet mogen, niet veel hoor, maar ze zijn er wel.”

Faisal en Rouaa vinden dat het contact met Duitsers niet altijd gemakkelijk is. Volgens vluchtelingenwerker Claus kom je er als buitenstaander in Duitsland lastig tussen. “Mensen hier maken nooit een praatje met elkaar. Die sociale omgangsvormen met name hier in het noorden van Duitsland zijn voor vluchtelingen erg lastig.” De gebeurtenissen in Keulen en de aanslagen in Duitsland hebben volgens Rouaa het contact met Duitsers alleen maar moeilijker gemaakt.

AfD gebruikt vluchtelingen

“Ik ben bang”, zegt Rouaa als er over de aanstaande verkiezingen wordt gesproken. “Je weet niet wat er gaat gebeuren als de AfD straks worden verkozen.” Faisal begrijpt wel dat mensen de velen vluchtelingen vrezen. “Oké, dus AfD heeft een kans maar dat betekent dat wij ook een kans hebben.”

Faisal denkt dat het tijd nodig heeft om geaccepteerd te worden. Hij verwacht dat de integratie van zoveel mensen een hele klus wordt: “We hebben grote cultuurverschillen te overbruggen. Ik bedank de Duitsers nu voor hun hulp aan ons en hoop dat zij ons in de toekomst kunnen bedanken voor onze bijdrage.” Hij denkt dat de AfD zich nu concentreert op vluchtelingen omdat dit hen goed uitkomt, “maar ja zo is politiek. Ik zou weleens willen zien wat de AfD nog voorstelt als er in Mecklenburg helemaal geen vluchtelingen meer zijn”.

Volgens Claus concentreren veel mensen in Duitsland zich op de verkeerde problemen. “Als je maar lang genoeg naar een hoop stront kijkt, dan wordt die hoop stront op een gegeven moment belangrijk. Ik zie een integratieprobleem met mensen die na de val van de Muur hebben verloren, Duitsers onder Duitsers.” Volgens Claus zijn na 1989 veel mensen in Mecklenburg-Voor-Pommeren in de sociale armoedeval terecht gekomen en geven zij vluchtelingen nu de schuld van hun problemen. “Die mensen denken dat ze iets tekort komen.”

CDU en SPD nemen AfD-standpunten over

Claus windt zich op over hoe de coalitiepartijen SPD en CDU nu op de opkomst van de AfD reageren. Hij snapt wel waarom mensen klaar zijn met de gevestigde partijen. In het verkiezingsdebat van dinsdag waren Sellering (SPD) en Caffier (CDU) volgens Claus mateloos arrogant. “Ze gingen alle vragen uit de weg over wat ze zelf verkeerd hebben gedaan. Ze zitten zo vast in het zadel dat ze werkelijk geloven dat ze niets verkeerd doen.”

Volgens Claus nemen de CDU en SPD nu standpunten over van de AfD en geven ze de rechtspopulisten hun bestaansrecht. “Kijk naar het boerkaverbod. Er zwemmen meer dolfijnen in de Oostzee dan dat er boerkas op straat lopen. Wat een onzin.”

Land van kansen

Biochemicus Rouaa vluchtte achttien maanden geleden weg uit Damascus. Eigenlijk wilde ze naar Nederland, naar haar zoon in Maastricht. De VN besloot dat ze naar Duitsland moest. Ze kwam terecht in Parchim, een klein stadje 30 kilometer ten zuidoosten van Schwerin. Het bevalt haar in Mecklenburg-Voor-Pommeren, “de meeste mensen zijn heel aardig”, zegt ze in gebroken Duits. Duitsland is volgens haar een sterk land, er is veel werk en de universiteiten zijn goed.

Rouaa haald in Syrië een master in de biochemie en gaf colleges laboratorium-analyse in Syrië. Toch is er voor haar geen werk in Mecklenburg-Voor-Pommeren. Volgens haar is er rondom Schwerin geen vraag naar biochemici. “In Hamburg wel, maar dan moeten mijn diploma’s worden erkend.” Aan het erkennen van diploma’s wordt volgens haar nu gewerkt maar het is nog onduidelijk of dat gaat lukken.

Naar de toekomst gereisd

Faisal dobberde vijf uur lang in zee voordat de Griekse kustwacht hem eruit viste. Niet veel later belandde de apotheker in een Hongaarse cel. “Dat was heel erg zwaar. Ik wilde eigenlijk naar Nederland maar omdat ik mijn vingerafdrukken in Hongarije heb afgegeven weigerden zij mij.” Merkel besloot tijdelijk de Dublin-regels voor Syriërs op te schorten wat Faisal zag als een uitnodiging om naar Duitsland door te reizen.

Faisal is opgetogen omdat zijn vrouw en kinderen net zijn aangekomen. Volgens hem is Duitsland zeker niet het paradijs maar heb je er wel de kans te leren en om te werken. “In Syrië hoorden we van Syriërs in Duitsland hoe ze hier welkom worden geheten. We zijn echt naar de toekomst gereisd.”

In Duitsland blijven

Rouaa en Faisal willen ondanks de veranderende sfeer in Duitsland niet meer terug naar Syrië. “Er is teveel gebeurd”, zegt Rouaa. Ik heb in Damascus geen huis meer, geen werk. Bovendien woont mijn zoon in Europa. Wat moeten we nog in Syrië?” Faisal blijft voorlopig met zijn gezin in Schwerin en wil op termijn weer als apotheker aan de slag.

Volgens Claus is en Mecklenburg-Voor-Pommeren blijven een goede keuze. Hij denkt dat juist in de kleine gemeenschappen de kansen voor vluchtelingen goed zijn. “Hier komen ze gemakkelijker in contact met Duitsers dan wanneer ze in hun eigen groep in de grote stad wonen. Er is veel meer mogelijk dan dat we ons op dit moment kunnen voorstellen.”

Duitslandnieuws volgt deze week de deelstaatverkiezingen in Mecklenburg-Voor-Pommeren. 

  • Maandag: vluchtelingen in Schwerin
  • Dinsdag: middenpartijen in de knel
  • Donderdag: AfD rekent op winst
Job Janssen