John Frijters: Innovatie dreigt te verdwijnen uit Europa

Goede ideeën worden te veel gehinderd door oude structuren en een gebrek aan financiering. De Nederlander John Frijters werkt vanuit Berlijn voor ReWalk Robotics, internationaal bekend vanwege het 'robotpak' voor rolstoelgebonden mensen. Hij vertelt donderdag 9 maart tijdens startupconferentie VivaTech in Berlijn wat je als startup daar aan kunt doen.

De Nederlander John Frijters woont en werkt al 20 jaar in Duitsland. Sinds 2010 is hij verkoopdirecteur van de Europese vestiging in Berlijn van ReWalk Robotics. Het van oorsprong Israëlische bedrijf in de medische technologie maakt robotpakken voor mensen die gebonden zijn aan de rolstoel, zodat ze op een nieuwe manier kunnen bewegen.

Overtuigen

De filmpjes van verlamde mensen die dankzij de bionische loophulp weer kunnen lopen, gaan sinds 2012 de wereld over. Daarom is het voor Frijters nooit lastig om ergens aan tafel te komen om zijn product te mogen presenteren. “Iedereen vindt het een mooi verhaal, het is een fantastische techniek. Alleen, het kost veel geld. Het is dus niet altijd makkelijk om zorgverzekeringen en artsen te overtuigen van het inzetten van het apparaat.”

John Frijters. Eigen foto

De uitvinding is gedaan door dr. Amit Goffer. Hij kreeg in 1998 een ongeluk met een quad en raakte daarbij vanaf zijn nek verlamd. De Israëlische arts belandde in een elektrische rolstoel en ondervond daarvan drie grote nadelen, zegt Frijters. “De elektrische rolstoel is een zwaar, log ding. Dus je bent niet flexibel. Mensen nemen je niet of minder serieus, hebben medelijden met rolstoelers. Ze beginnen over je hoofd tegen je begeleider te praten, terwijl aan je verstand niets mankeert. Het derde grote probleem is dat je beweging mist om je lijf actief te houden. Dat is ongezond.”

Om die reden sleutelde Goffer aan een robotpak, vertelt hij. “Je neemt minder plek in, je staat weer op ooghoogte en mensen ervaren je niet meer als zielig maar eerder als een stoere robocop. Bovendien kan je weer een aantal uur per dag bewegen.” Sinds de oprichting in 2001 zijn er 6 generaties van de ReWalk gemaakt. “De grootste vooruitgang is nu dat we in Duitsland nu een aantal gecertificeerde trainingscentra hebben waarbij een aantal mensen de kosten van de verzekeraar vergoed heeft gekregen.”

De eerste rolstoelgebruikers hebben een ReWalk thuis voor persoonlijk gebruik en kunnen nu elke dag lopen. “Dat is een fantastisch resultaat en het begin van een mooie toekomst voor veel kandidaten die nu nog in een rolstoel zitten maar in de toekomst weer kunnen lopen.”

Startupconferentie VivaTech

Op de VivaTech op donderdag 9 maart in The Factory in Berlijn is Frijters één van de hoofdsprekers, op het eerste gezicht twee werelden die weinig met elkaar te maken hebben. Toch ziet de Nederlander veel overeenkomsten. “We werken aan nieuwe technologie voor iedereen. Hier in Berlijn zijn ook veel startups bezig met innovatie in de gezondheidszorg. Veel van die nieuwe ideeën worden tegengehouden door oude structuren of door een gebrek aan financiering. Dus we hebben veel om over te praten.”

Als succesvolle startup vindt Frijters dat ze een voorbeeldfunctie hebben. “Ik wil graag delen welke stappen je als bedrijf nodig hebt om je idee werkelijkheid te laten worden.” Hij vindt het een mooie gelegenheid om de ReWalk te laten zien. “Het leuke is dat je heel andere vragen krijgt dan wanneer ik voor mijn normale publiek spreek: van verzekeraars, artsen tot aan patiënten. Daar kan je niet dommer van worden.”

Ondanks dat ReWalk zijn oorsprong in 2001 heeft, is het bedrijf in veel opzichten nog een startup, vindt Frijters. “We hebben ook als bedrijf net leren lopen, we zijn de krabbelfase voorbij.” Waar hij in zijn vorige functie bij een grote producent in de orthopedische industrie een secretaresse had die hem veel regelwerk uit handen nam, is dat nu wel anders. “We zijn een kleine groep mensen die veel dubbele functies hebben. We doen heel veel samen, en dat is mooi.”

Innovatie in Europa duurt te lang

Het is spannend om aan innovatie in de gezondheidszorg te werken, zegt hij. “Het duurt in Europa nu veel te lang voordat een nieuw idee wordt opgepikt. Daardoor lopen de kosten op.” Frijters vindt dat er te veel geld wordt gestoken in het bewijzen dat iets werkt. “Terwijl je dat ook kunt besteden aan het meer uitproberen van innovatie.” Een serieus probleem, zegt hij. “Als de innovatie steeds minder uit West-Europa komt, dan vertrekt het naar andere delen van de wereld.”

Aan de andere kant ziet hij dat Europese leveranciers wel durven mee te denken. “Zij zijn in een testfase wel bereid om een bepaalde scharnier of schroef te leveren. Geen serie van 400, maar 4 stuks.” Moderne bedrijven in de gezondheidstechnologie hoeven volgens Frijters daarom ook niet meer weggestopt op een bedrijventerrein te zitten. “Onze productontwikkelaar kan vanuit een koffietentje zijn ontwerp naar een 3D-printer sturen, het prototype wordt dan verstuurd met een koerier.”

Die trend heeft zijn weerslag op de medische wereld, zegt hij. “De doe-het-zelfprothese bestaat al. Je krijgt een bouwdoos en zet je nieuwe hand op een gezellige namiddag met vrienden en familie in elkaar. Dat gaat ook veel kosten schelen.”