Wat de Duitse gezondheidszorg kan leren van Nederlandse ziekenhuizen

Veelbelovende projecten om de zorg te digitaliseren komen in Duitsland vaak niet verder dan de onderzoeksfase. Een delegatie ict-managers van Duitse ziekenhuizen ontdekte op werkbezoek in Nederland dat het ook anders kan.

De delegatie ict-managers van Duitse ziekenhuizen was eind september in Den Haag om de World of Healthcare te bezoeken. Een van de grootste internationale healthcare-evenementen van Nederland. Achter dit event zit het publiek-private platform voor de Nederlandse Life Sciences & Health-sector Task Force Health Care (TFHC).

De organisatie wil de Duitse experts een kijkje in de Nederlandse keuken geven. Daarom komt de groep van Chief Information Officers (CIO’s) van grote universitaire ziekenhuizen (UMC’s) en private ziekenhuisgroepen al een paar dagen eerder naar Nederland. Ze werden vergezeld door vertegenwoordigers van de ministeries voor Volksgezondheid en Onderwijs uit Berlijn.

Kijkje in de Nederlandse keuken

Na een intensieve morgen in de regeringsstad vertrekt de Duitse delegatie richting Nijmegen. Het Radboud Universitair Medisch Centrum (Radboudumc) staat voor een ingrijpende nieuwbouw waarbij Arthur Govaert als CIO de strategie komt uitleggen. Waar de meeste ziekenhuizen groter willen groeien, kiest Nijmegen voor minder bedden. “We verwachten dat mensen in de toekomst eerder naar huis kunnen of op een andere manier effectieve zorg krijgen buiten het Radboudumc. Daar moeten we op inspelen.”

Govaert vertelt hoe het bouwteam, waar zijn team onderdeel van is, alles ter discussie durft te stellen. De traditionele wachtkamers verdwijnen, moderne ‘centrale verblijfsruimtes’ krijgen een multifunctionele invulling en moeten voor een andere sfeer zorgen. De verpleging roepen wil hij ook veranderen. “De patiënt kan straks zelf met een afstandbediening de gordijnen sluiten, de kamertemperatuur aanpassen, of het maaltijdmenu samenstellen. Dat maakt het patiëntcontact veel efficiënter, de verpleging heeft meer tijd voor echte zorg.”

De enige drie ziekenhuizen in Europa die het allerhoogste niveau van digitalisering en effectief gebruik van data hebben – de HIMSS 7-standaard – zijn naast het Radboudumc het Duitse Hamburg-Eppendorf en Dénia-Marina Salud in Spanje. Maar Govaert vindt dat dit nog maar het begin is en weigert stil te zitten. Hij denkt na over chatbots die de afspraken gaan beheren, robotkarretjes die de logistiek overnemen of zorgrobots die dwalende patiënten de weg wijzen.

Hoeveel procent van je budget besteed je aan digitalisering, wil professor Ramin Yahyapour vanuit de delegatie weten. Hij is CIO van de universiteit en het universiteitsziekenhuis in Göttingen en staat net als Govaert voor een enorme nieuwbouw. Nijmegen komt op 4 tot 6 procent. De professor zucht. “Het dubbele van Göttingen.”

Duitsland worstelt met de praktijk

De CIO uit Göttingen nuanceert het beeld dat Duitsland ver achterloopt op bijvoorbeeld Nederland. “Collega’s zeggen wel eens dat we 10 jaar achterlopen. Maar we doen in Duitsland echt goed onderzoek naar het digitaliseren van de zorg. Maar het lukt ons te weinig om dit om te zetten naar de praktijk.”

Die avond praten de Duitse ziekenhuisbestuurders met startups uit de zorg, ze zijn opgenomen in de digital health incubator Rockstart in Nijmegen. De dag daarna is de groep terug in Den Haag voor de World of Healthcare, waar onder meer de topman van Philips Frans van Houten spreekt en koningin Máxima zich uitgebreid laat informeren.

Spannende ideeën uit Nijmegen

Yahyapour is één van de Duitsers die een lezing mag verzorgen. Hij roemt daarbij de Duitse liefde voor privacy en perfectionisme, maar vindt dat Duitsland daarin te ver kan doorschieten. De ict-wereld zo snel, zegt hij. “We hebben niet meer de tijd om 4 of 5 jaar aan een project te werken. Lukt het ons om binnen een jaar ook al een aardig resultaat halen? Dat moeten we proberen.”

Hij kijkt met voldoening terug op het bezoek aan Nederland. “Interessant om te zien hoe ze bijvoorbeeld in Nijmegen de processen willen veranderen. Die ideeën vind ik heel spannend.” De CIO staat stil bij de presentaties van experts over het analyseren van big data, 3D-printen en het inzetten van Artificial Intelligence. “Daar zijn we in Göttingen ook mee bezig, daarom is het uitwisselen van ervaringen voor ons erg belangrijk. We waren hier al eerder op bezoek, maar we komen graag nog eens terug.”

Duitslandnieuws