Waarom de basis voor een nieuwe Grote Coalitie zo wankel is

De afkeer tussen CDU/CSU en SPD lijkt deze week alleen maar groter geworden. Toch gaan de partijen woensdag met elkaar om tafel om te praten over een 'Grote Coalitie'.

Het gaat niet van harte, maar tijdens het partijcongres eind vorige week toonde de SPD zich toch bereid om te praten met de CDU/CSU over een mogelijke voortzetting van de huidige ‘Grote Coalitie. Beide coalitiekandidaten haasten zich voorafgaand aan het eerste afspraakje om te zeggen waarom ze vooral niet met elkaar willen regeren.

Voordat het eerste gesprek komende woensdag plaatsvindt, eerst even een rondje langs de velden. Want waar de Duitse politiek doorgaans zo overzichtelijk is, lijkt er nu elke week iets te veranderen.

Rondje langs de velden

CDU/CSU

CDU laat afkeer SPD horen

De oproep van SPD-leider Martin Schulz om een ‘Verenigde Staten van Europa’ op te richten, vallen slecht bij de CDU en CSU. Ook hebben de christendemocraten weinig zin in de door de SPD voorgestelde ‘Burgerverzekering’. De CDU wil familiehereniging voor asielzoekers verder uitstellen, wat weer op tegenzin stuit bij de SPD.

Kortom, de christendemocraten laten duidelijk horen hoe weinig zin ze hebben in een nieuwe coalitie met de SPD. Diverse kopstukken zoals fractieleider Volker Kauder lieten weten dat de sociaaldemocraten vooral niet moeten denken dat ze met grote eisen moeten komen. CDU-prominent Jens Spahn stelt nu al voor wanneer de gesprekken met de SPD op niets uitlopen, dan een minderheidsregering onder leiding van de CDU/CSU te kiezen. Iets waar Merkel overigens erg tegen is.

 

SPD

SPD in gesprek met frisse tegenzin

Martin Schulz kan even adem halen. Hij is met minimale steun herkozen als partijleider en mag van de partijbasis gaan praten met Merkel. Maar voor zijn pleidooi voor een ‘Verenigde Staten van Europa’ kreeg hij kritiek van zo’n beetje alle kanten.

De boodschap van de SPD aan Angela Merkel is: we zijn bereid om te praten, maar meer niet. Dat klinkt eerder als een voorbereiding op nieuwe verkiezingen, dan op een goed begin voor coalitieonderhandelingen. Daarbij heeft de partij geen oneindig vertrouwen in de onderhandelingscapaciteiten van Martin Schulz. Hij mag weliswaar partijleider blijven, maar over het eindresultaat wordt ter zijnentijd nogmaals gestemd onder het motto ‘vertrouwen is goed, controle is beter’.

De SPD is volgens analisten nog lang niet bekomen van de nederlaag in september en is meer verdeeld dan ooit. De fris gekozen secretaris-generaal Lars Klingbeil gaat er in ieder geval vanuit dat de onderhandelingen die woensdag beginnen, tot diep in 2018 kunnen duren.

Groenen

Groenen overwegen nieuwe vorm leiderschap

De Groenen denken na de mislukte coalitiegesprekken na over een nieuwe toekomst waarbij de richtingenstrijd naar de achtergrond verdwijnt. Nu hebben de linker vleugel en de conservatieven elke een eigen fractieleider die samen de partij moeten aanvoeren, een ‘Doppelspitze’. Er klinkt steeds meer kritiek op deze vorm, waarbij analisten zeggen dat het de partij vooral verlamt.

Iemand die de huige ‘Doppelspitze’ zou kunnen vervangen is Robert Habeck. De huidige milieuminister in Sleeswijk-Holstein wordt zowel door het linker als het conservatieve kamp geduld. Hij stelt zich nu kandidaat als partijleider. Een portret van de ‘coolste Socke’ van de Groenen.

Woensdag voorgesprek Grote Coalitie

De Duitse kiezer lijkt zich op basis van de peiling ARD-Deutschlandtrend neer te leggen bij een nieuwe Grote Coalitie. Was in oktober 33% nog voor een Grote Coalitie, nu is dat gestegen naar 45%. Maar echt enthousiasme ontbreekt.

De eerste gesprekken tussen CDU/CSU en SPD over een mogelijke coalitie vinden woensdag plaats. Aan tafel zitten CDU-partijleider Angela Merkel, en CSU-partijleider Horst Seehofer en de fractieleiders Volker Kauder (CDU) en Alexander Dobrindt (CSU). Namens de SPD schuiven partijleider Martin Schulz en fractieleider Andrea Nahles aan.

De verwachting is dat er een tijdsplan wordt afgesproken voor de onderhandelingen. De SPD-partijtop komt op 15 december bijeen om te beslissen of de officiële gesprekken kunnen worden begonnen vanaf januari 2018.

Lees ook:

Hoe Angela Merkel de SPD wil overtuigen om met haar te regeren

Duitslandnieuws