Duitse worsteling met diesel biedt kansen voor Nederlandse automotive

Ziet de toekomst er donker uit voor de Duitse autoindustrie nu de diesel uit het straatbeeld dreigt te verdwijnen? Met de uitspraak van de hoogste bestuursrechter in Duitsland van 27 februari 2018 is de weg vrij voor het invoeren van rijverboden in Duitse steden. Fred van Putten kent de autowereld van binnenuit en ziet juist goede kansen voor Nederlandse automotive.

Fred van Putten kent als oud-directielid van vrachtwagenfabrikant DAF en MAN bedrijfswagens de autowereld van binnenuit. De Nederlander werkt nu vanuit München als onafhankelijk consultant in de automotive en autoindustrie.

Hij vertelt over de impact van het rijverbod op diesels, noemt Tesla een hype en heeft hoge verwachtingen van waterstof. Toch schrijft hij de elektrische auto niet af.

Het is de vraag of het rijverbod er komt

Hoe groot zijn de zorgen over het dreigende rijverbod op diesels?

Ondanks dat er vanmiddag groen licht is gegeven voor de rijverboden, moet ik nog zien of het er echt komt. Rijverboden voor diesels leggen heel Duitsland lam. Dan heb je nog het idee voor de blauwe sticker voor diesels met Euro 6 die dan nog wel de stad in zouden mogen. Ik zie dat niet gebeuren. De impact is zo groot, dat valt politiek niet te verkopen.

Fred van Putten. (Eigen foto)

De dieselauto ligt onder vuur, welke impact heeft dat op de verkoop?

Er komt een uitspraak waarbij zo’n verbod kan worden ingevoerd door 70 aparte steden. Los van de gevolgen daarvan, zorgt deze discussie ervoor dat de gewone Duitser geen diesel meer koopt. Want straks zit je met een auto die niets meer waard is.

Hoe zou München eruit zien zonder diesels?

Ik woon vrij centraal aan de Viktualienmarkt, ik zie hier veel diesels staan. Laatst stond in de krant dat in München 60% van de auto’s diesel is. En wat moet er gebeuren met de Handwerker die van buitenaf de stad in moeten voor hun werk? Zij rijden meestal diesel. Er wordt hier waanzinnig veel gebouwd, daar gaan ze het voelen.

We hebben het hier over doemscenario’s…

Ja, als we zo razendsnel de verbrandingsmotor afschaffen dan kunnen autofabrikanten 75% van het personeel naar huis sturen.

Maar we kunnen toch niet blijven leven in steden met zoveel luchtverontreiniging?

Nee, het is duidelijk dat er wat moet gebeuren. Maar je moet het wel in balans zien. Dit moet je als een geleidelijk proces aanpakken, anders gaat het niet goed. Ik sta er ook van te kijken hoe de Duitse autoindustrie dit laat gebeuren. Verbazingwekkend dat het zo stil blijft vanuit de brancheorganisatie VDA. Je maakt de wereld echt niet beter door alles in één keer af te schaffen. Milieuclubs willen nu van de diesel af, daarna richten ze hun pijlen op de benzinemotor.

Tesla is een hype

Tesla geldt als pionier maar krijgt ook veel kritiek, is het antwoord van de Duitse fabrikanten voldoende?

Tesla-oprichter Elon Musk is echt iemand met een visie, maar hij is geen autofabrikant. Hij krijgt met moeite 100.000 auto’s afgeleverd. Dat heb je als je zelf geen engineering in huis hebt en afhankelijk bent van toeleveranciers en zelf enkel kunt assembleren.

U bent kritisch..

Tesla is een mooi verhaal, maar geen toekomstverhaal voor de gewone man. Alleen de happy few kan deze auto kopen. Ze worden trouwens vooral geleased. En als het tijd wordt voor een nieuwe, dan kijken de meeste mensen naar de fiscaal meest aantrekkelijke auto. Heel veel stappen dan weer over naar een BMW of een Mercedes. Dat zie je in Nederland nu al gebeuren. Het groene imago is dus niet doorslaggevend.

Waarom?

Nederlanders zijn ook goed in het opkloppen van hypes. En dat is Tesla. Musk hoopte dat hij zou worden overgenomen door een grote speler. Maar die hoop is vervlogen. Toyota en Mercedes hadden aandelen, maar hebben deze af verkocht. Er zijn te veel technische problemen, maar dat willen veel mensen niet horen. Het is een luchtbel zoals je dat zag bij de eerste internethype. Het is nu wachten op de speld die het doorprikt.

Ik was laatst in de VS en ben ook wat showrooms van Tesla binnengelopen. Daar spreek je klanten. Die zeggen; prachtig, maar ik koop het niet.

Nu is de kritiek vaak, de Duitsers hebben zitten slapen..

Ik ben er 100% van overtuigd dat de Duitsers betere batterijauto’s kunnen maken, maar dan moet er eerst vraag komen. Alleen met overheidsmaatregelen en subsidies kan je het vliegwiel in gang zetten.

Die aankooppremie is vorig jaar ingesteld.

De Duitse autoindustrie is heel goed in het geven van sigaren uit eigen doos. De overheid en de fabrikant leggen allebei 2.000 euro neer. Maar vroeger was dit de korting die je bij een nieuwe auto kreeg. Nee, er zijn echt fiscale maatregelen nodig om dit een duw te geven. En zelfs al lukt het, dan duurt het nog tientallen jaren voordat de verbrandingsmotors verdwenen zijn. Duitsland telt 50 miljoen auto’s, die heb je niet zomaar vervangen.

Toekomst in waterstof

Ik proef bij u een twijfel over de e-auto.

Ja, te vaak wordt er gedaan alsof dit dé oplossing voor de toekomst is. Maar ik zie het veel meer als onderdeel van de mix aan oplossingen. Die bestaat uit schonere verbrandingsmotoren en stekkerauto’s, maar ik zie nog het meeste potentie in waterstof.

Vertel!

Hier in München heb je de nieuwe deelautodienst BeeZero, zoals Car2Go en DriveNow, maar dan met de waterstofauto’s van Hyundai. Die hebben een actieradius van 500 kilometer, zijn in 2 minuten volgetankt en ze rijden echt fantastisch. Ik heb er nu al honderden kilometers mee gereden.

Als u nu een auto moest kopen..

..dan wordt het 100% zeker een fuell cell waterstof. Het enige nadeel is dat er nog weinig infrastructuur voor is, al heb je hier rond München al 5 tankstations waar je terecht kunt. En binnenkort komt de nieuwe Hyundai met een bereik van 600 km.

En waarom geen stekkerauto?

Als je ziet welke grondstoffen er nodig zijn om een e-auto te maken, dan hebben we een probleem. China heeft daar in Afrika de hand op weten te leggen, we leveren ons dan uit aan China. Bovendien zijn batterijen te zwaar. Ze worden wel lichter, maar dat gaat in kleine stapjes. Verder levert de fabricage weer veel vervuiling op en wat doe je wanneer de oude batterijen zijn opgebruikt? Waterstof kan je veel groter inzetten, zonder dat je aan allerlei nationale issues komt.

En je hebt geen laadpalen nodig…

Inderdaad. Er is berekend dat je per 5 auto’s een laadpaal nodig hebt, met 50 miljoen auto’s is dat 10 miljoen palen. Dat is een giga-infrastructuur. En daar gaan Duitse energiemaatschappijen ook iets van vinden. Beieren heeft nu al een probleem met de Noord-Zuid-verbinding nu we de kerncentrales gaan sluiten. Dat gaat niet werken.

Duitsers bouwen geen waterstofauto’s, hebben ze opnieuw achter het net gevist?

Ach, welnee. Ik weet dat alle Duitse fabrikanten ermee bezig zijn. Als engineer wed je niet op één paard, dus er is heus wel aan waterstoftechnologie gewerkt. Ik denk trouwens dat de stekkerauto’s prima functioneren binnen de stad. Maar het is een illusie dat we straks allemaal een e-auto hebben. Dat kan gewoon niet.

Bestelwagens ombouwen naar elektrisch

U was directielid bij DAF en MAN. Wat is de impact van deze veranderingen concreet voor het vrachtverkeer?

Ik ben betrokken bij een bedrijf dat conventionele bestelbussen zoals de Sprinter en Crafter ombouwt naar vol-elektrisch. We hebben nu een order binnen voor 25 stuks van Albert Heijn. Daar wordt nu aan gewerkt bij onze vestiging aan de Moezel. Voor stadsdistributie is een actieradius van 250 kilometer prima.

Wat kost dat?

Het ombouwen van een Crafter kost 85.000 euro. De helft daarvan wordt betaald uit subsidies van de gemeente Amsterdam. Zo kan Albert Heijn werken aan het groene imago en ’s avonds de stad in. Want dat is nu verboden voor diesels.

Kan dit ook bij grotere trucks?

Zeker, we bouwen ook vrachtwagens van MAN, Mercedes en DAF om. We beginnen zelfs aan de eerste 18-tonner. Het kan, maar het is geen model wat je op alles kunt toepassen. Batterijen zijn waanzinnig zwaar. Hoe zwaarder de truck, hoe zwaarder de batterijen.

In Azië wordt hard gewerkt aan batterijtechnologie, liggen daar mogelijkheden?

Ja, we werken nu samen met Kawei, de licentiehouder voor Mercedes in China. We zijn bezig om hun Sprinters in de elektrische variant in Europa te mogen verkopen. Dat is goedkoper dan ombouwen, al blijft het prijzig. Denk aan zo’n 50.000 euro of leasen voor 950 euro per maand.

Wie kunnen dat betalen?

Grote bedrijven die een groen imago belangrijk vinden, maar ook gemeenten zijn geïnteresseerd. Zo hebben we een grote order binnen van de stad Bochum.

Nederlandse automotive loopt voorop

Waar liggen kansen voor Nederlandse toeleveranciers of andere bedrijven?

Nederlanders zijn niet gek. De technische universiteiten zijn allemaal met deze projecten bezig. En de Nederlandse toeleveranciers lopen aardig voorop. Daarom zijn we in Nederland goed voorgesorteerd op deze veranderingen.

Hoe merkt u dat?

Nederlanders kijken anders aan tegen dit verhaal. Flexibeler. Een mooi voorbeeld was afgelopen jaar de elektrische motorfiets uit Eindhoven die een reis om de wereld maakte. De STORM kwam ook hier in München langs. Via mijn contacten konden ze langs bij BMW. De chef R&D van BMW Motor kwam met zijn team kijken en ze waren zeer onder de indruk. Dat heeft de TU Eindhoven mooie contacten opgeleverd bij BMW.

Lees ook:

Bas Verkaik van STORM: Duitsers waren vooral geïnteresseerd in onze techniek