Podcast ‘de klap’ – Hoe corona de Duitse exporthit machinebouw stillegt

Voor Duitsland was de machinebouw de afgelopen jaren het paradepaardje met recordomzetten. Door corona is in één klap alles anders. Machinebouw

Jarenlang was de machinebouw een van de grootste exporthits van Duitsland. Maar sinds een jaar zijn de vooruitzichten een stuk somberder. Daar komt nu de coronacrisis overheen. Hoe zwaar is de klap?

Hoe groot is de schade?

In mei werd 85% van de opdrachten geannuleerd. Het gaat zo slecht dat niemand precies durft te zeggen hoe erg het is. Brancheorganisatie VDMA heeft daarom de eerdere jaarprognose over dit jaar teruggetrokken. De helft van de sector heeft arbeidstijdverkorting aangevraagd. Maar die cijfers zeggen lang niet alles in zo’n diverse sector waar pompen, machines voor medische technologie, de verwerking van metaal en hout, voor de automobiel- en chemische industrie en voor de bouw en de landbouw worden gemaakt. De een is gericht op Duitsland, de ander is heel internationaal. Zo had je bedrijven met fabrieken in China die in de winter al klappen kregen, daarna volgden pas de klappen in Europa en elders. Bovendien worden veel onderdelen niet of nauwelijks geleverd, internationaal functioneren veel supply chains niet of nauwelijks.

Hoe belangrijk is de machinebouw eigenlijk voor Duitsland?

Heel belangrijk: bij de ruim 6.500 machinebouwers werken ongeveer een miljoen mensen. Qua bijdrage aan het BBP is het bijna te vergelijken met de auto-industrie. De top 10: Denk aan grote namen als Siemens en Bosch, maar ook minder bekende maar ontzettend grote fabrikanten als Kion (heftrucks), Claas (landbouwmachines), GEA (voedselproductie), Voith (enorme persen), Dürr (machines voor automotive) en Krones (machines voor productie verpakkingen)

En daarbij ging het al voor corona slechter met de machinebouw..

De cijfers waren lang goed, maar de stemming verminderde de afgelopen jaren al merkbaar. De piek was in 2018 met een recordomzet van 300 miljard euro. Dat was vorig jaar ietsje minder en men verwachtte dat het nog slechter zou gaan. Dat komt door de transformatie in de auto-industrie van verbrandingsmotor naar elektrisch, de handelsoorlogen en de daaruit voortvloeiende terughoudendheid van veel klanten om te investeren. Maar toen had niemand corona aan zien komen. Dat het nu in China weer beter gaat, kan een klein lichtpuntje zijn voor de Duitse fabrikanten. Analisten verwachten dat vooral de machinebouwers die al voor de crisis hadden geïnvesteerd in digitalisering, sneller kunnen opkrabbelen.

Wat betekent dit voor Nederlandse industrie?

Nederland is de laatste jaren een steeds belangrijkere toeleverancier geworden voor Duitsland (RVO, pdf). Uit Nederland werd in 2015 voor 2,6 miljard euro aan machines en machineonderdelen geïmporteerd, een toename van 3,1 procent t.o.v. 2014. Uit Italië wordt er het meest geïmporteerd met een totaalwaarde van 5,7 miljard euro

Nederlandse bedrijven leveren vooral systemen en onderdelen voor de Duitse machinebouw. Door de digitalisering, het milieu en de schaarste in grondstoffen staat de gehele sector voor een uitdaging. Men is op zoek naar allerlei mogelijkheden om duurzame materialen in te zetten en energie te besparen. Dit vergt ook veel van de toeleveranciers, zoals Nederland. Echter biedt dit ook kansen; Nederland is tenslotte een innovatief land, aldus de DNHK.

Luister naar andere podcasts van Duitslandnieuws

Derk Marseille

Derk Marseille (1980) legde samen met Bertus Bouwman en Roy van Veen het fundament voor Duitslandnieuws.nl. Sinds 2005 actief bij BNR Nieuwsradio is dit zijn eerste eigen onderneming. Derk doet de eindredactie, de podcast en werkt creatieve concepten uit in samenwerking met externe partijen. Daarnaast is Derk veelvuldig actief als dagvoorzitter en moderator op internationale events. In het Engels, Duits en uiteraard het Nederlands.