Podcast – Waarom het nieuw geopende Humboldt Forum in Berlijn zo omstreden blijft

Berlijn kreeg deze maand een stukje van zijn Pruisische geschiedenis terug: het Humboldt Forum. Deze replica van het oude keizerlijke paleis van de Duitse hoofdstad veroorzaakt veel ophef in Duitsland.

Luister naar de bijdrage van Derk Marseille op BNR Nieuwsradio

Allereerst even een korte geschiedenisles. Dit gebouw, maar vooral ook de plek waar het staat is beladen toch?

Hier stond Berliner Stadtschloss, de stadsresidentie van de Pruisische keizers, de Hohenzollern. In de oorlog uitgebrand door een geallieerd bombardement. In 1950 opgeblazen door de DDR-regering, hoewel het niet onherstelbaar was beschadigd. Lang was het een kale vlakte en parkeerplaats. Daarna kwam hier het Palast der Republik, Erichs Lampenladen. Het beroemde bruin glazen regeringsgebouw van de DDR met kegelbaan en tv-studio.Na de val van de Muur gesloopt vanwege asbest, en die sloop was net zo omstreden als de eerdere explosie in 1950.

Wilden de regeringen er graag vanaf ?

Zeker, het stond toch een beetje symbool voor de vorige regeringen. Al is dat zowel in de DDR als na de val van de Muur nooit hardop gezegd.

En alsof dat nog niet genoeg is kom er ook nog eens omstreden kunst in te hangen, hoe zit dat?

In het Humboldt Forum worden collecties ondergebracht van onder meer heb Etnologisch Museum. Daar blijkt veel roofkunst tussen te zitten uit Nigeria, destijds buit gemaakt door het Britse leger en deels terecht gekomen in Berlijn.

Wat zegt het museum er zelf over?

De ambassadeur van Nigeria vraagt of het kan worden teruggegeven. Dat verzoek kwam recent, daar is nog geen antwoord op gegeven.

Wat is de stemming over het museum in Berlijn?

Twee veelzeggende krantenkoppen: Het Humboldt Forum is af, en niemand heeft het tegengehouden, schrijft Die Welt. En de FAZ: Weghalen, bitte!. Voor de een is het een humanistische plek waar Duitsland zich van z’n beste kant laat zien, anderen vinden het afschuwelijk dat er domweg bijna een replica is gebouwd van een kasteel dat al meer dan 50 jaar weg was. Het ziet eruit als een moeilijk binnen te krijgen slagroomtaart, schrijft FAZ.

De directeur is de Nederlander Paul Spies, kan hij er nog een succes van maken?

Hij werd directeur van diverse stadsmusea in Berlijn, waaronder het Humboldt Forum. Dus veel van deze kritiek zal aan hem voorbij gaan. Hij is gehaald vanwege zijn succes met het Amsterdam Museum dat het verhaal van de Amsterdammers goed vertelt. Aan hem de taak om dit constante debat vorm te geven in het museum. Het zit hem niet mee, een museum digitaal openen middenin de pandemie. Al zullen veel mensen echt wel een kijkje komen nemen, wanneer dat weer mag.

Derk Marseille (1980) legde samen met Bertus Bouwman en Roy van Veen het fundament voor Duitslandnieuws.nl. Sinds 2005 actief bij BNR Nieuwsradio is dit zijn eerste eigen onderneming. Derk doet de eindredactie, de podcast en werkt creatieve concepten uit in samenwerking met externe partijen. Daarnaast is Derk veelvuldig actief als dagvoorzitter en moderator op internationale events. In het Engels, Duits en uiteraard het Nederlands.