Café Europa – Hoe de Groenen ineens in het centrum van de Duitse macht opduiken

Terwijl de CDU/CSU in de peilingen keldert, groeit de populariteit bij de Groenen. Waar komt hun succes vandaan? Het is een van de thema's die Derk Marseille bespreekt in Café Europa. Café Europa

Sinds begin dit jaar versterkt Derk Marseille de podcast Café Europa van Haagsch College. Daarin bespreken Mathieu Segers en Annette van Soest de achtergronden bij het Europese nieuws. Over intriges, macht en het schaakspel tussen Europese kopstukken. Hoe werkt de EU nou echt? En wat merken wij daarvan? Mathieu Segers is hoogleraar hedendaagse Europese geschiedenis en Europese integratie aan Maastricht University. Annette van Soest is presentator en journalist. Voor Café Europa is Derk Marseille de Wahlbeobachter in de aanloop naar de Bondsdagverkiezingen op 26 september 2021.

Luister naar de aflevering waarin de verkiezing van Armin Laschet als partijvoorzitter van de CDU wordt besproken.

Laschet heeft moeite om de CDU achter zich te scharen

Hoe zeker het is dat CDU/CSU met Lachet de verkiezingen ingaat en verder even ingaan juist op een andere partij.

Laschet heeft weliswaar de meerderheid van de 1.001 gedelegeerden achter zich gekregen. Maar dat betekent nog zeker niet dat hij daarmee zijn eigen partij achter zich heeft. Sterker nog, in een nieuwe peiling deze week ziet 68% hem niet zitten als bondskanselier. Ook 65% van de CDU/CSU-stemmers zegt hem ongeschikt te vinden. In diezelfde peiling geeft de helft aan Beieren-premier Markus Söder wel geschikt te vinden. Onder CDU/CSU-stemmers is dat zelfs 79%.

Belangrijke eerste graadmeter waren de deelstaatverkiezingen op 14 maart in Baden-Württemberg en Rijnland Palts. Na het forse verlies in beide deelstaten is het er niet makkelijker op geworden om zich als de Kanzlerkandidat te presenteren. Laschet moet als CDU-voorzitter ‘ergens dit voorjaar’ in gesprek met de CSU-leider Söder. Wanneer Laschet zijn imago nog niet heeft verbeterd, dan is de kans groot dat Söder zichzelf naar voren schuift.

Groenen kruipen richting CDU in de peilingen

Waar komt het succes van de Groenen vandaan?

Na regeringsdeelname 1998-2005 in kabinet Schröder, moesten de Groenen de eigen rol in de oppositie opnieuw uitvinden. Daarin speelde de vleugelstrijd van de burgerlijke ‘Realos’ en de meer ideologische linkervleugel de ‘Fundis’ een grote rol. De linkervleugel had lang de overhand en droomden hardop van een links kabinet met SPD en Linke. Maar dat kreeg nooit de meerderheid, en men gooide vlak voor de verkiezingen in 2013 bijvoorbeeld de eigen glazen in door ineens te pleiten voor hogere belastingen. De twijfelachtige omgang met pedofilie in het verleden speelde op en het plan voor een ‘Veggie Day’, verplicht vegetarisch eten in de Duitse kantines, viel niet goed.

Tegelijk boekten de Groenen op deelstaatniveau wel succes, met Winfried Kretschmann in Baden-Württemberg leverde de partij in 2011 de groene eerste deelstaatpremier ooit. In navolging van dat succes wisten de Groenen in veel meer deelstaten onderdeel te worden van coalities. Gesterkt door het succes van Kretschmann, groeide de invloed van de Realos, die met een pragmatische toon voor regeringsverantwoordelijkheid gingen. Bij de vorige Bondsdagverkiezingen zaten ze zelfs aan de onderhandelingstafel met CDU en FDP voor een zogenaamde Jamaica-coalitie, maar liepen uiteindelijk de liberalen met Christian Lindner weg.

Sinds 2018 voert het duo Robert Habeck en Annalena Baerbock de partij aan, sterk gericht om de Groenen richting de macht te laten bewegen. Voor die koers worden ze beloond in de peilingen, daar zijn ze inmiddels de tweede partij. Dat houden ze al lang vol, omdat ze ideologische geluiden zorgvuldig naar de achtergrond moffelen. Mochten er geen gekke dingen gebeuren, dan gaan de meeste politieke duiders in Duitsland ervan uit dat na de Bondsdagverkiezingen de Groenen aan de onderhandelingstafel zitten met CDU/CSU. Ook de christendemocraten sorteren er al langzaam op voor, door steeds vaker groenere geluiden te laten horen.

De recente schandalen bij de CDU en de onvrede over de aanpak van de coronacrisis in Duitsland, laten de CDU/CSU en de Groenen steeds dichter bij elkaar groeien.

Café Europa en andere Audio

Luister naar andere podcasts van Duitslandnieuws

Derk Marseille (1980) legde samen met Bertus Bouwman en Roy van Veen het fundament voor Duitslandnieuws.nl. Sinds 2005 actief bij BNR Nieuwsradio is dit zijn eerste eigen onderneming. Derk doet de eindredactie, de podcast en werkt creatieve concepten uit in samenwerking met externe partijen. Daarnaast is Derk veelvuldig actief als dagvoorzitter en moderator op internationale events. In het Engels, Duits en uiteraard het Nederlands.